CRITICAL. wint de SHARE Award 2026
"Wij zijn geen recyclingbedrijf, maar een grondstoffenproducent," zegt Niels Wagemaker, CEO van CRITICAL. Met een eigen, duurzame chemische keten wint CRITICAL. kritieke grondstoffen terug in plaats van dat die in de smelterij of op de stort verdwijnen. Daarmee sluit het bedrijf aan bij Europees beleid. CDO Floor Govers: "Het kost zoveel moeite om kritieke stoffen uit de grond te halen én de stoffen zijn schaars – het is zonde om deze verloren te laten gaan." De terugwinningsketen van CRITICAL. sprong er voor de SHARE jury dusdanig bovenuit dat de SHARE Award 2026 aan CRITICAL. is uitgereikt.
Een unieke terugwinningsketen
"De behoefte aan grondstoffen groeit zo snel, dat kunnen we niet uit de grond halen," zegt Niels. Daarom moeten er andere oplossingen komen, en daar ziet zijn onderneming veel kansen in. "Smelterijen halen nu bijvoorbeeld alleen goud, zilver, platina, palladium en koper uit printplaten, terwijl er op een printplaat soms zestig soorten metalen zitten. De rest wordt als onzuiverheid weggesmolten. Dat is zo zonde."
In tegenstelling tot smelterijen haalt CRITICAL. de printplaten op elementair niveau uit elkaar en wordt er een maximaal aantal kritieke grondstoffen herwonnen. "Dat doen we door middel van zeer geavanceerde chemische scheiding. Daar zit onze uniekheid – wat de reden is dat de Europese Commissie in oktober 2026 de Strategisch Project status aan ons heeft toegekend."
Verschillende locaties met eigen focus
CRITICAL. is gevestigd bij New Terra in Hoofddorp, een broedplaats voor circulaire ondernemers. Niels: "In de MRA is er geen plek zo leuk als New Terra. Daarnaast is het een goede uitvalsbasis, zo vlak bij de snelweg. Dat is handig, omdat we best wel mobiel moeten zijn."
Zo zijn de ondernemers vaak op locatie in Duitsland, waar COO Esteban Venegas woont. "In Duitsland hebben we een fabriekslocatie toegekend gekregen. De focus ligt hier op zonnepanelen, omdat Duitsland daar een voorloper in is. Er komt in Duitsland dus een grote hoeveelheid afgedankte zonnepanelen vrij," zegt Floor. In Nederland ligt de focus nu op printplaten, maar ook vliegassen, elektromotoren en windturbines zijn opgenomen in de plannen. Het vinden van een locatie gaat in Nederland echter minder makkelijk. "Er is hier veel minder stroom beschikbaar. En het gebouw moet de juiste milieucategorie hebben," zegt Floor.
Toch zijn de onderhandelingen voor een locatie in Nederland bezig. Het is ook hoog tijd dat die locatie er komt. Niels: "Europa heeft een groot probleem als het gaat om grondstofafhankelijkheid. We zitten echt in de tang bij China. China kan ons elk moment afknijpen en dat doen ze eigenlijk al. Dus we moeten weerbaar worden." Floor erkent dan ook dat CRITICAL. baat heeft bij de huidige geopolitieke spanningen. "Maar ons doel is meer om het verlies van grondstoffen tegen te gaan," zegt ze. "Het zou heel mooi zijn als we ons bedrijf op een gegeven moment kunnen opheffen, omdat er geen grondstoffentekort meer dreigt te zijn. Dat is dan wel slecht voor ons bedrijf, maar het beste voor de wereld."
CEO Niels Wagenaar nam de SHARE Award in ontvangst van wethouder Marja Ruigrok (Economische Zaken). Foto: Jur Engelchor
Jong bedrijf met internationale erkenning
De SHARE jury waardeert vooral de aansluiting bij circulariteit en de R-ladder, de geopolitieke relevantie van kritieke grondstoffen en de mogelijkheden om het platform internationaal op te schalen.
De onderneming ziet de SHARE Award als een mooie beloning voor hun werk. Niels vertelt trots dat ze ook in andere landen opvallen. Zo staat CRITICAL. in de finale voor een startup award in Duitsland en pitchen ze binnenkort op een groot congres in India, samen met honderd andere wereldwijd geselecteerde startups. Die groeiende naamsbekendheid is fijn, maar nog niet alles. Niels: "Als startup uit november 2024 zitten we nog in de ontwikkelfase. We zijn dankbaar voor deze erkenningen, maar we hebben ook geld nodig. Dat komt in deze sector nog langzaam op gang, terwijl de noodzaak er echt is."
Subsidies: kansen voor ondernemers
Dat CRITICAL. al zo ver is gekomen, is deels te danken aan subsidieregelingen. "Voor bedrijven is er vaak meer mogelijk dan je denkt. Er zijn veel subsidiepotjes voor verduurzaming die bij het MKB vaak nog onbekend zijn. Het is zinvol om te onderzoeken wat er beschikbaar is. Er zijn gelukkig ook gespecialiseerde bureaus die daarbij kunnen helpen," geeft Niels als tip.
Maar verduurzaming begint al bij het individu. CRITICAL. is dan wel afhankelijk van elektronisch afval, toch hopen Floor en en Niels dat mensen flink gaan consuminderen. Floor: "Refuse (afzien, red.). Koop niet wat je niet nodig hebt. Daar spaar je de meeste grondstoffen mee. Het is het meest duurzame wat je kunt doen."
Het ultieme doel
"De droom is om een industrieel eco-cluster te bouwen, waarbij de restproducten van de ene fabriek grondstof worden voor een andere," zegt Niels. Dat idee gaat verder dan Nederland en Duitsland. Het bedrijf denkt ook aan het realiseren van fabrieken in Ghana en India, zodat lokaal herwonnen grondstoffen in lokale infrastructuur toegepast kunnen worden. "Dat is beter dan dergelijke landen leegroven, voor ons eigen gewin in Europa," concludeert Niels.