Portretfoto Burgemeester Marianne Schuurmans

Column | Desinformatie

23 juni 2026
Column burgemeester

Naast burgemeester ben ik voorzitter van de Veiligheidsregio Kennemerland en het Nederlands Genootschap van Burgemeesters (NGB), de beroepsvereniging van alle 342 Nederlandse gemeenten. Tijdens ons jaarcongres afgelopen week spraken we uitgebreid over een 'weerbare samenleving' en de stap van ambitie naar concrete actie.

Dat weerbaarheid bittere noodzaak is, zien we heel lokaal terug. Denk aan de toename van explosies bij panden en woningen. Thuis hoor je je veilig te voelen. Wanneer criminelen een aanslag plegen op een huis, raakt dat de hele buurt. Ik moet dan soms besluiten een pand tijdelijk te sluiten om de omwonenden te beschermen. Dat zijn heftige maatregelen, maar we móéten actie ondernemen tegen deze criminaliteit om onze fysieke veiligheid te waarborgen.

Maar een weerbare samenleving gaat ook over de voorbereiding op andere, langdurige crises. Wat doen we als de stroom of het internet voor langere tijd uitvalt? Als er sprake is van extreme wateroverlast, of als systemen haperen?

In zulke gevallen hebben we al snel te maken met desinformatie. Want hoe betrouwbaar is wat we zien op social media? We weten het antwoord eigenlijk al: niet. Het is tegenwoordig verbazingwekkend eenvoudig om gezaghebbende personen – zoals burgemeesters – in te zetten voor boodschappen die ze nooit hebben uitgesproken. Een paar beelden, een beetje techniek, en het lijkt alsof iemand iets zegt wat nooit is gebeurd.

Juist op die momenten is het belangrijk om te weten waar je wél de correcte informatie kunt vinden. Als er nog stroom is, ga naar onze gemeentesite. En als die site onverhoopt ook wordt aangevallen, dan zul je zien dat hij op zwart staat, dat hebben wij intern afgesproken. Schakel dan – en natuurlijk bij totale stroomuitval – over op uw noodradio en zet onze officiële regionale noodzender NH Nieuws op.  

Weerbaarheid begint niet op het moment dat het misgaat, maar in de dagen ervoor. In het vooruitdenken. In het weten waar je op kunt vertrouwen. In het herkennen van wat echt is en wat niet.