Psychische problemen en ouderschap

Als je somber bent of angstig en je bent ook ouder, dan kan dat een extra zorg zijn. Je kunt even niet de ouder zijn die je wilt zijn. Ook wil je niet dat je kinderen weten dat er iets aan de hand is of dat je kinderen zich zorgen gaan maken over jou.

Naast goede hulp zoeken voor jezelf, is in zo’n situatie ook extra aandacht nodig voor je kind. Ook al merk je misschien niet veel bijzonders aan jouw kind(eren), ze hebben vaak veel door en willen je waarschijnlijk helpen door bijvoorbeeld huishoudelijke taken over te nemen.

Kinderen van ouders met psychische problemen en kinderen van ouders met verslavingsproblemen (KOPP/KOV-kinderen) hebben vooral een luisterend oor nodig van jou en/of andere belangrijke personen in hun omgeving. En daarnaast: een antwoord op hun vragen en ruimte om hun eigen dingen te doen zoals spelen, sporten, vriendjes, naar school gaan en huiswerk maken.

Als je als ouder stress of psychische problemen hebt, dan heeft dit invloed op jouw ouderschap. Je bent sneller moe of prikkelbaar. Het is daarom belangrijk dat je je kind helpt te begrijpen wat er speelt. Maar hoe doe je dat als ouder? Prezens organiseert twee keer per maand online ouder-supportgroepen in samenwerking met GGD Kennemerland en het Centrum voor Jeugd en Gezin. We bespreken verschillende onderwerpen rond het ouderschap met elkaar en hoe je met de situatie om kunt gaan. We schenken aandacht aan waar je tegenaan loopt, waar je tevreden over bent en aan vragen over opvoeding en ouderschap.

Aanmelden online ouder-supportgroep(externe link)

Je bent als ouder belangrijk voor de gezonde ontwikkeling van je kind. Maar soms lopen dingen anders dan verwacht als je zelf psychische problemen hebt of je (ex)partner. Je kinderen groeien op in een gezin waar het net iets anders aan toe gaat dan in andere gezinnen. Hierdoor lopen zij risico om zelf ook problemen te ontwikkelen, nu of later. Een groepscursus kan jou en je kind steunen. Juist ook als je kind (nog) geen problemen heeft.

Prezens biedt, in samenwerking met het CJG Haarlemmermeer, Brijder verslavingszorg, Kenter
jeugdhulp en MOC ’t Kabouterhuis de volgende groepen:

• Piep zei de muis, voor kinderen van 4 tot en met 7 jaar
• Doe Praat groep, voor kinderen van 8 tot 12 jaar
• Time 4 U, voor jongeren van 13 tot 16 en van 16 tot 25 jaar

Tip 1: vertel wat er aan de hand is

Wees eerlijk in je uitleg en neem de tijd. Vraag af en toe voor de zekerheid of je kind begrijpt wat je
verteld hebt. Als je kind vragen heeft waarop je geen antwoord hebt, kun je gewoon zeggen "Ik weet
het niet". Sommige kinderen voelen zich meer op hun gemak bij een gesprekje tijdens de afwas of
op de rand van het bed.

Tip 2: luister naar je kind

Praten met je kind is vooral luisteren naar je kind. Neem hun belevingen serieus – ook als ze iets
anders vinden, voelen of denken dan jijzelf.

Tip 3: kijk naar je kind

Kinderen laten vaak door hun gedrag weten hoe het met hen gaat. Weer in bed plassen of spijbelen
zijn duidelijke signalen. Je kunt ook aan de leerkracht of een vriend vragen of zij iets opmerken.

Tip 4: benadruk dat het niet hun schuld is

Vertel je kind dat hij of zij niet schuldig is aan jouw problemen of er verantwoordelijk voor is.
Stimuleer je kind om leuke dingen te doen. Laat je kind weten dat je het juist fijn vindt als hij of zij (wel) plezier heeft, ook al voel jij je niet zo goed.

Tip 5: zorg voor een vaste gang van zaken

Als er problemen zijn in het gezin, geeft het kinderen een vertrouwd gevoel als sommige dingen gewoon doorgaan, zoals school, huiswerk en sportclub.

Tip 6: betrek er anderen bij

Je hoeft niet alles alleen te doen. Schakel anderen in: familieleden, buren, een leerkracht en/of andere ouders.

Tip 7: laat de school iets weten

Als de leerkracht weet wat er aan de hand is, kan hij of zij jouw kind beter opvangen.

Tip 8: zoek een vertrouwenspersoon voor uw kind

Soms willen kinderen met een andere vertrouwenspersoon dan hun ouders praten over de situatie.
Laat je kind weten dat je dat goed vindt en dat het geen 'roddelen' is.

Tip 9: breng uw kind in contact met lotgenoten

Praten met andere kinderen die hetzelfde hebben meegemaakt, lucht vaak op. Op verschillende plaatsen in het land worden groepen georganiseerd voor kinderen van ouders met psychische en/of verslavingsproblemen (KOPP/KOV-groepen). De huisarts of jouw hulpverlener kan je meer informatie geven.

Tip 10: zorg voor een knipoog en knuffel

Welke problemen er ook zijn, voor jouw kind is één ding het belangrijkste: dat je van je kind houdt.
Dit kunt je jouw kind duidelijk maken, iedere dag opnieuw.

(bron: Informatieboekje KOPP/KOV ‘Een knipoog en een knuffel’ – Trimbos-Instituut)

De website kopopouders.nl(externe link) bevat aanvullende informatie, diverse online cursussen en een e-mailservice waarmee u als ouder kosteloos en anoniem ondersteuning kunt krijgen.

Heeft u vragen?

U kunt per mail contact opnemen met de KOPP-consulent.

Het Trimbos instituut ontwikkelde een serie informatieboekjes voor (toekomstige) ouders en kinderen van 0-18 jaar. De boekjes geven tips hoe je goed met de situatie kunt omgaan.

De serie bestaat uit:

• Mentaal klaar voor je baby(externe link) - informatie voor aanstaande en nieuwe ouders
• Een knipoog en een knuffel(externe link) - informatie voor ouders
• Sammie en Noah(externe link) - voorleesboekje voor kinderen van 2 – 4 jaar
• Het weerbericht van mijn ouder(externe link) - voorleesboekje voor kinderen van 4 – 8 jaar
• Bij ons thuis(externe link) - voor kinderen van 9 – 12 jaar
• Als het waait in huis(externe link) - voor kinderen en jongeren vanaf 13 jaar