Reacties en antwoorden pachtbeleid 2020

Boeren hebben vanaf februari gereageerd op het eerste concept van de regels van het nieuwe pachtbeleid. Hieronder vindt u het overzicht van deze reacties en de antwoorden van de gemeente. Dit is verwerkt in een definitief pachtbeleid. De uitwerking hiervan vindt u op de pagina Uitgangspunten voor het pachtseizoen 2020.
Onderwerp Reactie  Antwoord gemeente
Verzoek vaste prijs

Fijn dat de gronden nu worden verpacht aan meer dan één partij. Daarmee krijgen andere agrariërs ook een kans om in aanmerking te komen. Ik vind het echter niet wenselijk alleen te kijken naar de hoogste bieding. Dat zorgt voor veel transport door de polder en uitmergeling of roofbouw van de gronden. Ik adviseer een vaste prijs te hanteren volgens de regionorm. 

In het nieuwe pachtbeleid is optimale balans tussen opbrengst en waardebehoud van de grond het uitgangspunt. De gemeente vindt het ook belangrijk dat er zo min mogelijk verkeersbewegingen plaatsvinden. Daarom wordt de afstand tussen perceel en vestigingsadres als wegingsfactor bij de gunning meegenomen. De gemeente hanteert geliberaliseerde pacht; bij reguliere pacht wordt vaste pachtprijs gehanteerd.
Eerdere pacht Wij hebben nog nooit een kavel van u kunnen pachten dus kunnen niet reflecteren op eerder gebruik. Dit uitgangspunt is losgelaten. Wel worden inschrijvingen van pachters die zich eerder niet aan pachtafspraken  gehouden hebben, uitgesloten.
Teeltplan Slecht idee om de hoogste bieder de gronden te laten bewerken. Hiermee wordt geweld gedaan aan duurzaam gebruik van de gronden. Het is daarnaast extra zuur wanneer je als teler met allerlei duurzaamheidscertificaten en een circulaire vorm van gebruik deze niet als zodanig in dit verband kunt ‘verzilveren’.

De gemeentelijke pachtgronden zijn zogenaamde strategische gronden die op termijn ontwikkeld zullen gaan worden. Overigens wordt uitputting van de grond tegengegaan door het voorschrift dat er jaarlijkse wisselteelt plaatsvindt. Daarnaast is bepaald dat er een zone met inheems bloemrijk kruidenmengsel wordt ingezaaid. Ook is aangegeven dat er een mest- en spuitvrije strook moet worden toegepast.

Verkeersbewegingen, teeltplan Ik vind het bijzonder onverstandig, vanwege duurzaamheid voor de gronden, het karakter van de Haarlemmermeer en veel extra verkeersbewegingen, dat de gronden naar de hoogste bieder gaan. Dat vind ik erg kortzichtig. Neem liever een voorbeeld aan de provincie NH die de inschrijving van de KvK laat meetellen bij de toewijzing om zo min mogelijk landbouwverkeer op de wegen te krijgen. Verder zal de grond op deze manier uitgemergeld worden, omdat niemand investeert in landbouwgrond waar je vreselijk veel pacht voor moet betalen.

Het tegengaan van veel verkeersbewegingen is opgenomen in de wegingscriteria. Elke kilometer tussen toegang perceel en KvK-vestigingsadres levert minpunten op. Verder is het toepassen van wisselteelt, op basis van een jaarlijks te overleggen teeltplan, verplicht. De gemeentelijke pachtgronden worden op termijn onttrokken aan de agrarische functie vanwege ruimtelijke ontwikkelingen.

Teeltplan In de gebruiksvoorwaarden wordt aangegeven dat er een strook inheems bloemenrijk kruidenmengsel moet worden gezaaid. De breedte van de strook wordt gestaffeld van 0- 5Ha en van 5Ha+. In een smal comité is er bij de provincie NH aangegeven dat wij de voorkeur hebben voor een minimale strook van 3 meter langs sloten en een minimaal percentage van het totale perceel. Dit is gemakkelijk te controleren bij boerenbunder.nl. Dit is een gelijkere verdeling en beperkt het verschil tussen de diverse percelen. In de uitgangspunten is opgenomen dat er voor kavels vanaf 100 meter breed een verplichting is tot het inzaaien van een inheems bloemrijk kruidenmengsel in een strook van 3 meter langs de slootkant. Voor kavels tot 100 meter breed geldt een strook van 2 meter.
Puntensysteem

In de bepaling volgorde van toekenning duidt u een aantal zaken. Komt hierachter een puntensysteem of is dit op basis van gunning? In de provincie Noord-Brabant is een puntensysteem uitgewerkt. Dit geeft waarden aan duurzaamheid, afstand, bieding, etc. In bijgevoegde Excelsheet (zie bijlage) heb ik een voorbeeld opzet neergezet en de parameters ingevuld naar mijn inzicht. De landbouwkundige waardevermeerdering van b.v. geteelde graangewassen, drainage, en organische stof aanvoer zal zich in de toekomst uitbetalen in een betere kwaliteit grond en dus hogere verhuur/ruil/verkoopwaarde. U krijgt dus duurzaamheid voor niets meer dan een vertraagd rendement. 

Een dergelijk puntensysteem is goed hanteerbaar voor reguliere pacht. De pachtgronden in Haarlemmermeer zullen op termijn ontwikkeld gaan worden. Toch hanteren wij ook een puntensysteem. De voorkeurskandidaat wordt gekozen door middel van een weging tussen ingediende prijs en de hemelsbrede afstand tussen het middelpunt van het te verpachten perceel en het vestigingsadres. Bij biedingen boven de minimale inschrijfprijs krijgt inschrijver pluspunten. Voor elke kilometer tussen toegang perceel en KvK-vestigingsadres minpunten. De inschrijver met de hoogste score van prijs minus afstand zal het perceel worden gegund. Bij gelijke score prevaleert de inschrijving met de kortste afstand via lokale wegen.

Afstandscriterium

Wordt het afstand criterium anders als dat in strijd is met de mededinging?

Uitsluiting op basis van afstand is in strijd met het gelijkheidsbeginsel. Zoals hierboven al is aangegeven wordt de afstand tussen toegang perceel en KvK-vestigingsadres in de weging meegenomen
Lokale ondernemers

Het is voor geïnteresseerden buiten Haarlemmermeer ook mogelijk om in te schrijven. Het heeft onze voorkeur om slechts aan ondernemers te verpachten met hun hoofdvestiging binnen de gemeentegrenzen.

Het voorrang geven aan lokale ondernemers is op grond van het gelijkheidsbeginsel niet toegestaan, echter in het puntensysteem scoren lokale ondernemers beter dan ondernemers van buiten de gemeente.
Vaste pachtprijs De gegadigde met de hoogste inschrijving, vanaf prijs van de geliberaliseerde pachtvergoeding, is een voorkeurskandidaat. Wij vragen ons echter af waarom het niet mogelijk is om pacht te verdelen, zonder biedingen maar door middel van een vaste pachtprijs, zoals de Provincie die nu ook hanteert. Daarbij kan er een ‘takenpakket’ in de all-in prijs zitten door aan bepaalde voorwaarden te voldoen, denkend aan bijvoorbeeld 3 meter brede akkerranden langs watervoerende sloten.

Uitgangspunt is dat het beheer van de gemeentelijke agrarische gronden is geliberaliseerd. Belangrijk hierbij is dat deze gronden op enig moment vrij beschikbaar moeten zijn voor ontwikkelingen terwijl ondertussen het financieel tekort zo laag mogelijk gehouden moet worden. Het gemeentebestuur besloot eerder tot professionalisering van het vastgoedbeheer en het wijzigen van het pachtbeleid is hier een onderdeel van. De provinciale gronden worden door middel van reguliere pacht verpacht. 

Verplichte afname In het verslag staat dat er bij gunning verplicht afgenomen moet worden. Dit is echter niet ter sprake geweest op de avond zelf. Wanneer een aantal agrariërs op meerdere percelen inschrijft, maar slechts een bepaald aantal hectare's graag wil hebben, dan is de vraag of zo’n verplichting dan wel gewenst is. Wij pleiten ervoor dat er bij de inschrijving aangegeven kan worden, hoeveel ha er maximaal gewenst is. Het uitgangspunt is dat aan de inschrijver met de hoogste totaalscore wordt gegund. Het risico dat een inschrijver teveel hectare krijgt toegewezen zien wij als een bedrijfsrisico van de inschrijver. Dit is niet iets waar de gemeente op gaat sturen.
Teeltplan Er wordt ook gesproken over de invulling van het te verpachten perceel; wanneer deze gepacht gaat worden, is de voorwaarde dat vooraf een bouwplan voor 4 jaar klaar ligt. Wij zouden het bezwaarlijk vinden als het vooraf opgegeven bouwplan in beton gegoten moet zijn. Graag zien wij dat hier, in onderling overleg, vanaf geweken kan worden. Op basis van de opmerkingen die hierop zijn gemaakt is besloten dat deze voorwaarde wordt gewijzigd. Er zal jaarlijks een teeltplan moeten worden overlegd waarbij het toepassen van wisselteelt uitgangspunt is.
Toeslagrechten Kunnen in het huidige systeem de toeslagrechten door de pachtende partij benut worden, nu de toeslagrechten nog niet zijn verbonden aan de ha's? In de toekomst zal dit minder problemen geven als toeslagrechten op hectare's zitten. De gemeente geeft geen toeslagrechten uit.
Voorrang jonge boeren Landbouwgrond is schaars en voor jonge ondernemers niet direct financieel haalbaar om te kopen. Wanneer pachten mogelijk gemaakt wordt, is het van belang dat zij ook de kans krijgen. Daarom lijkt het ons van belang dat er een leeftijdscriterium wordt aangehouden. Voor jonge ondernemers kan het tijdelijk pachten van meer grond een bouwsteen worden om hun bedrijf, na deze periode, op een andere manier robuuster te maken. Door deze periode van efficiënter inzetten van tijd en machines kan immers een meer solide basis naar de toekomst worden gelegd. Het bevoordelen van jonge agrariërs is op basis van het gelijkheidsbeginsel niet toegestaan.
Notarieel toezicht Wij zien graag dat het hele proces van de biedingen op de gronden onder notarieel toezicht verloopt. Zodat later discussies vermeden kunnen worden. De gemeente heeft dit nog in overweging.
Landelijk pachtbeleid Landelijk ligt er een nieuw beleidsvoorstel van Minister Schouten klaar. Echter sluit de visie van de gemeente Haarlemmermeer niet aan bij het landelijke pachtbeleid. Hoe ziet de gemeente de invulling van haar visie ten opzichte van het nieuwe beleidsvoorstel van Minister Schouten? Het landelijk beleid is door Haarlemmermeer niet overgenomen omdat dit betrekking heeft op reguliere pacht. In Haarlemmermeer wordt gewerkt met geliberaliseerde pacht. Het landelijk beleid is daarom ook niet van toepassing op de Haarlemmermeerse uitgangspunten.