Zoektocht naar kostendekkers begraafplaatsen beëindigd

Deel deze pagina
Het stond van tevoren al vast dat het geen ‘makkie’ zou worden. Dat was het dan ook niet. Toch stemt het resultaat wethouder Marjolein Steffens-van de Water tevreden. Dat doet ook de duidelijkheid die er nu is over de mogelijkheden om de zes gemeentelijke begraafplaatsen kostendekkend te krijgen. Die zijn beperkt. De grens ligt bij gemiddeld zo’n 70 procent.

Zoektocht

De gemeente Haarlemmermeer is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van zes begraafplaatsen:  de Iepenhof en de Wilgenhof in Hoofddorp, de Lindenhof en de Taxushof in Nieuw-Vennep, Meerterpen in Zwaanshoek en De Akker Gods rond het kerkje De Stompe Toren in Spaarnwoude. Het is geen sinecure om hiervan de kosten en de inkomsten – de grafrechten - met elkaar in evenwicht te brengen. Verantwoordelijk wethouder Marjolein Steffens-van de Water doet in een brief aan de gemeenteraad verslag van ‘de zoektocht’ die ze onlangs heeft beëindigd. Die voerde haar langs onder meer ecologisch begraven, de eeuwige grafrust die moslims evenals Joden als voorwaarde aan hun laatste rustplaats stellen, archeologische obstakels en de oprukkende woningbouw.

Graven op begraafplaats de Wilgenhof

Graven op begraafplaats de Wilgenhof. Foto: Margo Oosterveen

Hogere tarieven geen optie

"Al direct bij het begin van onze zoektocht was duidelijk dat de Haarlemmermeerse omstandigheden voor kostendekkende begraafplaatsen niet gunstig zijn. De cijfers liegen er niet om. In de jaren 2017, 2018, 2019 en 2020 schommelden de percentages tussen 56 en 75. Een gemiddelde van 65 procent. We stellen nu vast dat 70 een reëel percentage is,"  zegt ze. 
Een verhoging van de graf- en begraafrechten is wat de wethouder betreft een doodlopende weg.

Hogere tarieven leiden tot minder begravingen. Dus tot nog minder inkomsten. Daar komt nog bij dat Haarlemmermeer bepaald niet tot de goedkoopste gemeenten in de regio behoort. We staan vaak hoog in de verkeerde lijstjes.  

Waardige herdenkingsplekken

Wat ook niet helpt, zegt wethouder Marjolein Steffens, is dat het uitgestrekte Haarlemmermeer verantwoordelijk is voor relatief veel, zes dus, begraafplaatsen. Daar komt nog bij dat de Wilgenhof beperkt in gebruik is vanwege de nabijheid van de Polderbaan en De Akker Gods een historische begraafplaats is. “Het is een beetje naar om zo over zulke belangrijke en gevoelige voorzieningen te praten maar niemand kan om de constatering heen dat zulke begraafplaatsen niets meer ’opleveren’ omdat er geen nieuwe graven meer bij komen. De kosten van beheer en onderhoud blijven natuurlijk wél want we willen met zijn allen dat al onze begraafplaatsen waardige herdenkingsplekken zijn die er netjes bij liggen.”
Er is nóg een omstandigheid die het kostendekkend maken van de begraafplaatsen in Haarlemmermeer bemoeilijkt en dat is de relatief jonge bevolking. “Dat heeft zeker ook zijn voordelen”, zegt de wethouder. “Jonge mensen overlijden over het algemeen – gelukkig - minder vaak dan oudere mensen. Maar dat betekent dan natuurlijk ook dat er minder begravingen nodig zijn en aan de inkomstenkant van de begroting minder geld binnenkomt.”

Begraafplaats de Lindenhof

Begraafplaats de Lindenhof. Foto: Margo Oosterveen

Cremeren

Andere factoren die een rol spelen zijn de sterk gegroeide voorkeur voor cremeren boven begraven evenals de geringe verbondenheid van veel inwoners met de locaties van de begraafplaatsen. Vooral in dubbeldorpen komt het veel voor dat inwoners méér hebben met het dorp aan de andere kant van de Ringvaart, zoals een Lisserbroeker met Lisse, dan met Hoofddorp, Nieuw-Vennep, Zwaanshoek of Spaarnwoude, verklaart de wethouder.
Ondanks dit alles is zij op zoek gegaan naar mogelijkheden om de begraafplaatsen meer kostendekkend te maken. Bijvoorbeeld door de exploitatie van Meerterpen in Zwaanshoek aan een marktpartij over te laten. Dat bleek geen optie.

Natuurbegraafplaats Meerterpen

Ecologische graven op begraafplaats de Meerterpen. Foto: Danny de Casembroot

Ecologisch begraven

Wat wel een begaanbare weg blijkt, is het ecologische grafveld van Meerterpen. Deze manier van begraven, waarbij de natuur alle ruimte krijgt, is steeds meer gewild de gemeente speelt daar op in.   .
Enkele plekken van het ecologische grafveld zijn al in gebruik genomen en de verwachting is dat er meer zullen volgen.

Eeuwig durende grafrust

Wethouder Marjolein Steffens vertelt ook over de gesprekken die zijn gevoerd met de Islamitische Raad Haarlemmermeer en met de moskeevereniging Ar Rahman over de aankoop van het islamitisch grafveld op begraafplaats Meerterpen.

Een van hun voorwaarden is dat de gemeente de eeuwigdurende grafrust moet kunnen garanderen. Een voorwaarde die ook de Joodse gemeenschap stelt aan haar begraafplaats. Onze planologen schatten in dat we die garantie niet kunnen geven. Ze kijken daarbij naar mogelijke woningbouw in Cruquius en Zwaanshoek. Bovendien is de omvang van het grafveld te klein om aan de behoefte van de islamitische gemeenschap te voldoen.  

Slotzin

Recentelijk is gebleken dat ook op de begraafplaats bij de Stompe Toren in Spaarnwoude niet veel mogelijkheden zijn. Hier zijn het vooral archeologische beperkingen die een rol spelen. Wethouder Marjolein Steffens: “We blijven de komende jaren kijken wat de mogelijkheden zijn.”    
 

Gepubliceerd op: 
18 mrt 2021