Vogelaar boos en verdrietig na vernielingen aan zwaluwwand 

Deel deze pagina
De vele honderden reacties op social media zijn “een pleister op de wonde”. Niet alleen doordat het er zo veel zijn maar vooral ook vanwege de inhoud. “Hou het er maar op dat ze ongezouten zijn”, zegt Marcel Schalkwijk van de Vogelwerkgroep Zuid-Kennemerland (VGWZKL). Vergelijkbaar met zijn tweet, een week geleden, toen hij ontdekte dat onbekenden de zwaluwwand in de Toolenburgerplas in Hoofddorp moedwillig hadden beschadigd. “Een stelletje hufters hebben de Oeverzwaluwbroedwand aan de Toolenburgerplas ‘onder handen genomen’. Natuurlijk zonder een briefje achter te laten”, zette hij op Twitter.

Oeverzwaluwen 

De gevolgen van dit vandalisme kunnen gerust een kleine natuurramp worden genoemd. In de wand zitten honderd voorgeboorde gaten, bedoeld als broedplaatsen voor oeverzwaluwen. Volgens Marcel Schalkwijk waren er tachtig ‘bezet’. Zestig daarvan zijn door de vernielingen nu meer sterfhuisjes dan broedplaatsen voor zwaluwen. “De zwaluwen zijn verjaagd. Ze komen niet meer terug om te broeden of hun jongen te voeren. Wat jij en ik daar nog tegen kunnen doen? Niets. Mee balen, dat wel”, zegt de nog altijd even boze als verdrietige Marcel Schalkwijk, volgens eigen zeggen een vogelaar in hart en nieren.  

Gekwetter 

“Wat me zo fascineert aan deze vogels? Zwaluwen zijn leuke, stille vogels. Ze zijn sierlijk. Ze zien er guitig uit. En ik vind hun gekwetter gezellig.” De Oeverzwaluw is één van de vier zwaluwsoorten die hier in de zomerperiode verblijven. De andere drie zijn de Boeren-, Gier- en de Huiszwaluw.  

Marcel Schalkwijk deed zijn schokkende ontdekking toen hij terugkeerde naar de zwaluwwand om wat gereedschap op te halen dat hij had laten liggen na een ringsessie. Hij voorziet dat de beschadigingen niet alleen dit jaar een geflopt broedseizoen opleveren maar dat de oeverzwaluwen ook volgend jaar de vogelwand links laten liggen. Als hij daarin gelijk krijgt, geldt pas in 2022: een nieuwe ronde, nieuwe kansen. De zwaluwwand, die wordt blootgesteld aan erosie, was in september vorig jaar opgeknapt door de gemeente.  

De zwaluwwand voordat hij beschadigd werd. Foto: Jur Engelchor

 

Vogelmoord 

Hij heeft aangifte gedaan bij de politie maar nieuws daarover is er (nog) niet. Hij laat doorschemeren dat hij weinig hoop heeft dat de daders ooit zullen worden gepakt. Bij Marcel Schalkwijk zijn geen vergelijkbare vandalistische acties bekend. Sprak hij kort na zijn ontdekking nog over “vogelmoord”, inmiddels gelooft hij niet dat de vandalen het op de zwaluwen hebben gemunt. “Die domkoppen hebben geen benul van de consequenties van hun daden”’, zegt hij nu.  

Helemaal rondom 

De wand bevindt zich op een nogal verlaten, geïsoleerde plek en moet wel vanaf het water zijn benaderd want over land kun je er nauwelijks komen, redeneert Marcel Schalkwijk. De locatie is omringd door water en afgesloten met een klapbrug. Het is gemakkelijker om de wand te beschadigen dan om erbij te komen, vertelt hij. Met een scherp voorwerp is het een koud kunstje om het mengsel van grind en cement kapot te maken. “Ze hebben de onderkant, helemaal rondom, te grazen genomen.  Ik weet nu echt zeker dat ze vanaf het water zijn gekomen. Ik heb de sporen ontdekt. Platgetrapt riet. Verder heb ik gezien dat een paar gaten in een bepaald deel van de wand toch nog in gebruik zijn. Toch nog een lichtpuntje”, zegt hij. 

Marcel voorziet dat de oeverzwaluwen ook volgend jaar de vogelwand links laten liggen. Foto: Gemeente Haarlemmermeer

 

Pluimage 

Op de Toolenburgerplas komen, zeker in de zomerperiode, ‘figuren van uiteenlopend pluimage. De kans is groot dat de slopers van de zwaluwwand ongezien hun vernietigende werk hebben verricht. Geen getuigen dus. Dan wordt het moeilijk voor de politie. Misschien dat ze alsnog tegen de lamp lopen als ze zich later verspreken ofzo.” 

Marcel Schalkwijk ontfermt zich al zo’n jaar of tien over de zwaluwwand. In het vroege voorjaar maakt hij samen met wat ingeschakelde hulptroepen de gaten schoon en weer bruikbaar voor de zwaluwen met nieuw zand waarin ze gangetjes kunnen graven. 

Crowdfunding 

De zwaluwwand is betaald met een deel van de opbrengsten van de zandwinning uit de Toolenburgerplas, voorheen braakliggend akkerland. Hoe de nabije toekomt van de wand eruit ziet, kan Marcel Schalkwijk nu niet zeggen. “Tot het einde van het broedseizoen, eind augustus, kan ik niet veel meer doen dan balen. Over herstel van de schade heb ik nog niet echt gesproken of nagedacht. Misschien iets met crowdfunding? De vele reacties maken ín elk geval duidelijk dat het wel erg lééft”, zegt hij.

Gepubliceerd op: 
21 jul 2020