'Na de vette jaren komen nu de magere jaren'

Deel deze pagina
Het gaat goed met Marianne Schuurmans. Ze zegt het zelf. En inderdaad, zo komt ze ook wel over. Haar eerste jaar als burgemeester van Haarlemmermeer zit erop. Het reces ook. De coronacrisis nog niet. Ze is net terug van vakantie. “Ik ben er weer helemaal klaar voor om te starten.”

Wat ze niet zegt maar wel zo is, is dat haar vakantie qua lengte niet zo veel voorstelde. Acht dagen heeft ze haar twee pikettelefoons, van de gemeente en de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK), afgegeven. “Dat is pas echt vakantie. Ik deed dat ook omdat er thuis wat druk werd gezet. Die dingen moesten achter slot en grendel. Ik blijf er anders echt op kijken. De neiging om dat te doen, was extra groot omdat ik maar een paar dorpen verderop zat. Ik heb die acht dagen gelezen, geslapen en geborreld.” Over dat laatste: “Ik drink heel weinig alcohol en ik ben nu ook niet helemaal losgegaan.” 

Marianne Schuurmans is ruim een jaar burgemeester van Haarlemmermeer

Marianne Schuurmans kijkt terug op haar eerste jaar als burgemeester van Haarlemmermeer. Foto: Margo Oosterveen

Onderdompelen

Ondanks dat ze het gierend druk heeft en een agenda als een knellend harnas, heeft Marianne Schuurmans het na haar eerste jaar nog onverminderd veel naar haar zin in Haarlemmermeer.

Ik ben nog steeds druk bezig om me onder te dompelen. Corona maakt dat erg moeilijk omdat ik enorm in beslag word genomen door het voorzitterschap van de VRK. Tegelijkertijd wil ik laten zien dat ik vooral burgemeester van Haarlemmermeer ben. Én ik ben ook nog steeds bezig om van alles te bekijken en te ontdekken. Onder andere door hier te fietsen. Het is hier zo groot, er is zo veel te zien. Ik ben nog lang niet klaar om alles te ontdekken en te leren kennen. 

Hilversum 

Ze is de laatste tijd veel op radio en televisie geweest. Hilversum weet haar goed te vinden. “Haarlemmermeer profileert zich steeds beter. Ondere andere vanwege Schiphol. Waar veel gebeurt. Het is trouwens opvallend hoe weinig mensen, ook journalisten, weten dat Schiphol bij ons hoort. Men denkt nog steeds dat Schiphol Amsterdam is. Nee, dat valt me niet tegen, het valt me op. We koketteren er immers zelf mee, om economische redenen, dat we onderdeel zijn van de Metropoolregio Amsterdam. En je komt ook aan op Amsterdam Airport.” 

Dat er steeds camera’s en microfoons op haar worden gericht komt ook doordat ze voorzitter is van de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK), zegt ze. “En er zijn maar weinige vrouwen burgemeester van grote gemeenten. Van dat lage aantal zijn er maar drie voorzitter van een veiligheidsregio. En die zijn in coronatijd hot.” Met haar pokerface voegt ze er lachend aan toe: “Los van mijn geweldige bijdragen natuurlijk.”

Marianne Schuurmans te gast bij Goedemorgen Nederland

Marianne Schuurmans te gast bij Goedemorgen Nederland op 9 september. Foto: Twitter

Geen tafelvulling

Ze had nog veel vaker in beeld of aan het woord kunnen komen, zegt burgemeester Marianne Schuurmans. Maar ze is kritisch. De vraag die ze zichzelf stelt voor ze aanschuift luidt: “Doe ik het voor mezelf, als burgemeester van deze gemeente, of voor dat programma. Ik ben geen tafelvulling.” 

“Ik wil alleen als het ons iets brengt. Eén keer – en daar heb ik nu alweer spijt van – heb ik een uitzondering gemaakt. Omwille van de relatie. Ik dacht: voor wat hoort wat. Daar zat ik dan, op zaterdagavond, elf uur, in de studio. Vlak voor tijd ontdekten ze dat ik ook over Schiphol ga. Alle plannen in de prullenbak en ik werd vervolgens over de luchthaven gegrild. Terug in de auto, ’s nachts om kwart over twaalf, dacht ik: waarom doe ik dit? En ik had me thuis al niet geliefd gemaakt met deze actie.” 

"Of ik radio en televisie leuk vind? Ik vind het niet erg. Als ik er eenmaal ben, vind ik het ook wel vaak leuk. Maar de logistieke operatie die eraan voorafgaat… Ik moet me optutten, ernaartoe gaan, voorbereiden. Waarom heb ik ‘ja’ gezegd, denk ik dan. Ik had ook een mooi boek kunnen lezen. Weet je, ik heb gewoon tijd te kort in mijn leven." 

“Maar als ik goed een verhaal, mijn boodschap, heb kunnen leveren, ben ik blij. Maar terugkijken kan ook vreselijk zijn. Dan denk ik: oh, ik had dit en dat moeten zeggen. Als ze me zouden vragen om Eva Jinek een keer te vervangen, dáár zou ik zeker oren naar hebben, ja. Mensen hun verhaal laten vertellen, dat vind ik leuk.”

Vette en magere jaren

Haar eerste Haarlemmermeerse jaar stond voor een groot deel in het teken van de coronacrisis die desastreus is voor de economie in het algemeen en voor Schiphol in het bijzonder. “Haarlemmermeer is groot geworden door Schiphol. Meer dan ooit tevoren moeten we inzien dat dat kwetsbaar is”, zegt ze.

Niemand had kunnen bedenken dat corona zo hevig zou kunnen uitpakken. En zo láng. We staan voor een flinke uitdaging de komende jaren. Ik ga ervanuit dat we na de zeven vette jaren nu zeven magere jaren gaan krijgen. Ik kom uit gemeenten waar ik alleen maar magere jaren heb meegemaakt. En wat je dan leert, is keuzes maken. Bewuster, scherper. Je kunt minder dus je moet méér uitleggen. Politiek en bestuurlijk is dát de uitdaging van de komende tijd. Voor mij als burgemeester is dan de vraag belangrijk: hoe ga ik dat met de inwoners en ondernemers bespreken, hoe haal ik op wat zij willen? 

“Ik zie een bestuurlijke kans liggen om op orde op zaken te stellen, om je af te vragen: waarom doen we dat en waarom doen we dat zo? Natuurlijk deden we dat al vaker. Maar met minder druk erop. Als we écht (meer) moeten gaan bezuinigen, is dat anders.” 

Raadsvergadering in Expo Haarlemmermeer

De Algemene Beschouwingen vanwege de coronacrisis vanuit de Expo Haarlemmermeer. Foto: Margo Oosterveen

Leeg raadhuis 

Burgemeester Marianne Schuurmans zegt het allemaal in een vrijwel leeg raadhuis. Er is bijna geen ambtenaar te zien. Precies zoals zij dat wil. Ze is streng in dit opzicht. “Als voorzitter van de VRK moet ik onverkort uitvoeren wat het rijk besluit en heb ik een voorbeeldfunctie!.” 

Als ik inwoners en ondernemers de maat neem, kan het niet zo zijn dat ik onze ambtenaren naar het raadhuis laat komen. De volksgezondheid staat voorop. Dáárom werken we zo veel mogelijk thuis en gebruiken we het openbaar vervoer zo min mogelijk. De gezondheidsvoordelen hiervan zijn veel belangrijker dan velen denken. Het risico op onderlinge besmetting groeit enorm als we de teugels laten vieren. We zitten binnen, Niet overal is de ruimte om alles open te gooien. Op het moment dat jij besmet raakt doordat we ons niet aan de regels hebben gehouden, hebben we echt een probleem. Een probleem dat ik niet kan uitleggen. 

Zelf baalt Marianne Schuurmans er niet minder van dat ze sinds maart binnen zit. “Ik denk dat je veel meer werkt dan goed voor je is. Ik begin ’s ochtends en ’s avonds om elf uur ben ik nog bezig. Ik hoor iedereen dat zeggen: werk en privéleven lopen in elkaar over. Het is normaal geworden dat je in de avonduren ook apps stuurt én beantwoordt.   

Toch zijn er ook voordelen, vindt ze. “Het scheelt tijd, reistijd en ik doe meer op een dag. Vergaderingen zijn meer gericht op wat er uit moet komen. Ik zit bijvoorbeeld met 30 burgemeesters in Teams. Als er 30 burgemeesters aan een tafel zitten, ben je pas klaar als ze allemaal wat hebben gezegd. Dat doe je niet in Teams. Met digitaal vergaderen denk je na voordat je het woord neemt.” 

Polarisatie 

Los van corona, staat het eerste Haarlemmermeerse jaar van burgemeester Marianne Schuurmans in het teken van onrust, conflicten, demonstraties in Nederland, een afnemend vertrouwen in de overheid. “Het meest verontrustend is de polarisatie”, zegt ze. “Je kunt tegenwoordig maar één van de twee zijn én je staat lijnrecht tegenover die ander”. Maar ze put moed uit het verleden. “We wonen in een land dat vrijwel overal polderend uit komt. Dat hebben we bewezen, dat we dat kunnen tijdens crisesperiodes. Door dat polderen komen we er samen uit. Ik vind het beste voorbeeld, zonder me daarover in politieke zin uit te spreken, dat middenin de vorige crisis in 2012 de VVD en de PvdA samen gingen regeren. Een unicum.” 

“Dat deden ze om de crisis op te lossen, om de samenleving zo breed mogelijk te kunnen bereiken. Je kunt zeggen: het is goed als je een compromis vindt waarbij iedereen een beetje pijn voelt."

Bas van Wijk 

“Dat vind ik ook terug in onze polder, in Haarlemmermeer. De wil om zaken bespreekbaar te maken. Wij hebben een gemeenteraad waar de meningsverschillen best groter zullen worden als de verkiezingen eraan komen. En ik vind óók dat als meningen uit elkaar gaan lopen de verschillen duidelijk worden en er dan echt wat valt te kiezen. Dat is goed, zeker zo lang we realiseren dat de discussie, het oneens zijn onderdeel is van de politiek. Als we ons best blijven doen voor de inwoners en voor ogen houden dat dát onze gemene deler is, dan is politieke strijd geen probleem.” 

“Maar zo gauw je, zoals bijvoorbeeld nu in de Verenigde Staten, denkt dat je zélf onderdeel bent van een strijd, het heel persoonlijk wordt, dan wordt het moeilijk, dan kom je nooit meer bij elkaar.” 

"Maar ik zie dat in onze polder nog niet gebeuren." Ze noemt de stille tocht in Badhoevedorp voor de doodgeschoten Bas van Wijk. “Drie burgemeesters liepen mee. Langs de kant stonden mensen met allerlei achtergronden. Een afspiegeling van onze samenleving. Ze deelden hun intense verdriet met elkaar. Dat is óók verbinding. Het maakt niet uit wat je geloof is of je kleur. We willen allemaal het beste voor onze kinderen. En op basis daarvan vormen we een gemeenschap.” 

 

Gepubliceerd op: 
10 sep 2020