Maaien: een grote, gecompliceerde en bewerkelijke klus

Deel deze pagina
Het afscheid van de zomer valt zo’n beetje samen met de maaiwerkzaamheden in Haarlemmermeer. Het is in deze periode dat het gras, dat dit jaar in een lange, extreem groeizame periode zijn natuurlijke gang heeft kunnen gaan, een kopje kleiner wordt gemaakt.

Gigantische knipbeurt 

“Ik denk wel twee of drie kopjes”, zegt Wim Nagel, specialist beheer bij het cluster Beheer en Onderhoud. Met trekkers, bosmaaiers en maaimachines wordt deze gigantische knipbeurt van enkele miljoenen vierkante meters uitgevoerd. De aannemer die voor het maaien in  Haarlemmermeer verantwoordelijk is, zet hiervoor een aantal lokale bedrijven in. 

Voor de circa 690.000 vierkante meter kruidachtig gras is dit de eerste en direct laatste keer van het jaar, rekent Wim Nagel voor. De bermen, ruim 1,2 miljoen vierkante meter, gaan voor de tweede en laatste keer onder het mes. Dat geldt ook voor circa 1,7 miljoen vierkante meter schraal gras. Gazon- en recreatief gras, waarvan Haarlemmermeer een kleine 2,5 miljoen vierkante meter in huis heeft, wordt 28 keer per jaar gemaaid.  

Maaien langs de Rijnlanderweg

Maaien is in Haarlemmermeer een hele klus. Foto: Margo Oosterveen

Maairegime

Deze cijfers behoren tot het maaibeleid dat na besluitvorming in de gemeenteraad sinds 2016 geldig is. Voor die tijd werd er vaker gemaaid. Bezuinigingen én het streven naar meer biodiversiteit liggen ten grondslag aan dit nieuwe maairegime. Vijf jaar later is maaien in Haarlemmermeer nog steeds een gevoelig onderwerp. Het gaat nog steeds niet zonder slag of stoot, ervaart ook Wim Nagel.  

Vanuit het ene kamp klinkt de roep om meer gladgestreken biljartlakens en uit het andere wordt juist aangedrongen op minder maaien en het afschaffen van het zogenoemde klepelen, waarbij het maaisel blijft liggen. En dan is er ook nog een groep critici die het niet eens zozeer heeft over de frequentie maar vooral over hoe het werk wordt uitgevoerd.

Sinusmaaien 

Wim Nagel gaat eerst in op de kritiek van laatstgenoemden. Daarbij draait het vaak om sinusmaaien. Hierbij wordt telkens maar een gedeelte gemaaid, ongeveer een derde deel. De gevarieerde begroeiing die hierdoor ontstaat bevordert de biodiversiteit. Critici vinden het resultaat heel erg lijken op het resultaat van een knipbeurt door een kapper die lukraak tekeer is gegaan in een haardos. Half werk, wanneer komen jullie terug om het af te maken, zijn jullie dronken, zijn enkele voorbeelden van de reacties. 

Een kwestie van communicatie, zegt Wim Nagel, die zich de vergelijkingen met een stuntelige kapper overigens best kan voorstellen. Want van sinusmaaien krijgt het gras inderdaad geen strakke coupe, integendeel. Eerst wordt in het grasland een slingerend maaipad gemaakt. Aan de randen blijft een flink deel ongemaaid. Bij elke maaibeurt komt er zo’n nieuw maaipad bij. “Dit geeft een onrustig beeld, zeker geen strak kapsel.”

Bermmaaien

En zijn veel obstakels die de mannen op de trekkers in de smalle bermen tegenkomen. Foto: gemeente Haarlemmermeer

Klepelen

 “Zo geven we oud en nieuw gras een kans, ontstaan er kris kras door elkaar dichte graspollen. We maken niet alle mensen blij met sinusmaaien maar wel de vlinders en insecten bijvoorbeeld de belangrijke wilde bijen. Als wij dit beter uitleggen, is er wellicht minder kritiek.” Over klepelen oftewel het laten liggen van het maaisel, kan Wim Nagel kort zijn. Bij gazon- en recreatief gras vormt dat geen enkel probleem omdat de hoeveelheid meevalt. “Als jij 28 keer per jaar naar de kapper gaat, ligt er ook niet telkens heel veel onder de kappersstoel.” 

Bij bermen, die twee keer per jaar worden geklepeld, is dat een ander verhaal. Zij die biodiversiteit een warm hart toedragen, vinden dat het maaisel moet worden weggehaald. “Dan wordt de bodem schraler en krijg je meer kruiden”, zegt Wim Nagel. Hij is zelf óók fan van biodiversiteit. Maar hij wijst erop dat maaisel uit de bermen weghalen bijna drie keer zo duur is. “Binnen het vastgestelde budget is daar geen ruimte voor.”

Ruigtekruiden 

Daar komt bij dat hij wat minder negatief is over de planten zoals ruigtekruiden zoals gewone bereklauw, brandnetels en zuring, die floreren als het bermgrasmaaisel blijft liggen. Weliswaar verdringt dergelijk groen ander groen waardoor de bermen minder biodiversiteit etaleren, maar voor bijvoorbeeld muizen en sommige insecten dient eentonige begroeiing juist als schuilplaats. En zij zijn op hun beurt weer van nut, lees: voedsel, voor andere dieren.

Bosmaaiers 

Maaien is in Haarlemmermeer een hele klus, beaamt Wim Nagel. Niet alleen omdat het om indrukwekkende aantallen vierkante meters gaat, en niet zozeer omdat er veel over is te doen bij het publiek en de politiek. Het is ingewikkeld omdat de infrastructuur in de gemeente voor degenen die maaien gecompliceerd en zeer bewerkelijk is. “Het gaat dan bijvoorbeeld om de vele polderwegen met smalle bermen in het van oorsprong agrarische Haarlemmermeer. En zijn vele obstakels die de mannen op de trekkers in die smalle bermen tegenkomen. “Even lekker flink doorrijden en in korte tijd flink veel meters maken, is er daardoor niet bij. Daarom lopen achter die trekkers mannen met bosmaaiers aan voor het fijnere werk.” 

Koffiedik 

De les die Wim Nagel en zijn collega’s trekken uit de afgelopen zeer groeizame periode met afwisselend veel regen, zon en warmte is dat de planning moet worden aangepast. De eerste van de twee maairondes was, achteraf gezien, te vroeg in het seizoen. “We hebben een koud voorjaar gehad. Er viel eigenlijk nog niet zo veel te maaien maar je kunt zo’n planning niet even omgooien. De aannemer moet op zijn beurt ook plannen, mensen en materieel beschikbaar hebben. We denken dat als we die eerste maaironde wat naar achteren schuiven we er meer profijt van hebben in de zomerperiode. Al zeg ik er wel meteen bij: het blijft koffiedik kijken.”

Gepubliceerd op: 
1 okt 2021