Bloemrijke akkerranden: vrolijk én nuttig

Deel deze pagina
Op verschillende plekken in Haarlemmermeer zaaien boeren sinds een aantal jaar de randen van hun akkers in met een zaadmengsel van (inheemse) bloemen, kruiden en grassen. Een vrolijk gezicht voor iedereen die er langskomt. Maar voor veel insecten en kleine dieren zijn die bloeiende akkerranden van levensbelang. Zij vinden voedsel en een schuilplaats tussen de bloeiende bloemen. InforMeer ging in gesprek met Leony Tensen, een van de agrariërs die haar akkers omzoomt met bloemrijke randen.

Biodiversiteit

De eerste vraag is natuurlijk waarom Leony Tensen meedoet aan het inzaaien van een akkerrand met bloemrijk zaad. Leony:

Het inzaaien van kruidenrijke akkerranden heeft voor akkerbouwers (en hun omgeving) een aantal redenen. Allereerst dragen we op deze manier bij aan de verbetering van de biodiversiteit. En dit punt leidt gelijk naar een ander belangrijk punt, de FAB. Dat staat voor Functionele Agro Biodiversiteit. Dat wil zeggen dat natuurlijke vijanden (insecten) zich in de akkerrand kunnen vestigen. Op deze manier kunnen ze plagen, zoals luizen, aanpakken in de gewassen die wij telen. En dat is nog niet alles want de kruidenrijke akkerranden worden niet bemest en bestreden met gewasbeschermingsmiddelen. Op deze manier vormen de randen bufferstroken langs watergangen. En dat levert weer een positieve bijdrage aan de waterkwaliteit. En het is natuurlijk een heel mooi gezicht al die gekleurde linten door Haarlemmermeer.

Leony Tensen onderzoekt de bloemen

Leony Tensen checkt welke insecten er op de bloemen zitten. Foto: Danny de Casembroot

Enthousiast

Sinds 2016 is in Nederland het agrarisch natuurbeheer ‘anders’ georganiseerd. Waar voorheen tientallen lokale natuurverenigingen allerlei goede initiatieven ontplooiden, is dit nu gebundeld in een aantal overkoepelende Collectieven. Leony Tensen: “Haarlemmermeer hoort tot het Collectief Noord-Holland Zuid. Gelijk in 2016 is een campagne gestart in de polder. Veel akkerbouwers zijn vanaf de eerste dag enthousiast en leggen nu al vijf jaar akkerranden, wintervoedselakkers en vogelakkers aan. Gelukkig sluiten nog elk jaar meer akkerbouwers aan, zodat het gebied blijft groeien.”

Vergoeding

De akkerbouwers krijgen een beheervergoeding voor de hectares die zij invullen volgens het agrarisch natuurbeheer. Deze vergoeding, de zogenoemde AnIB is in overeenstemming met de arbeid, het zaaizaad en de grond die hiervoor wordt ingezet. Leony: ”Een akkerbouwer mag zelf bepalen hoeveel randen hij inzaait en waar op het bedrijf deze komen te liggen. Wat ik positief vind is dat niet alleen het aantal akkerbouwers dat deelneemt groeit, maar ook het oppervlak aan randen per deelnemer. Maar geloof me, het zaaien en onderhouden (vervuiling!) van de randen is een aparte tak van sport, die best intensief is.”

Bloemrijke akkerranden

Een van de bloemrijke akkerranden. Foto: Danny de Casembroot

Eenjarig

De eenjarige akkerranden worden half mei ingezaaid en liggen tot begin september op de akkers. Het zijn eenjarige randen. Afhankelijk van het groeiseizoen en het klimaat bloeien de diverse kruiden en bloemen op verschillende tijdstippen. De meerjarige randen bloeien tot diep in het najaar.
Leony legt uit om welke bloemen het gaat: “Het zijn er heel wat. Boekweit, bolderik, chrysant, cosmea, gele ganzebloem, gele kamille, gipskruid, hoofdjesgillea, klaproos, korenbloem, luzerne, meisjesogen, saffloer, groot akkerscherm, koriander, kleine zonnebloem en phacelia. In Haarlemmermeer zijn we bezig om de kruidenmengsels nòg beter af te stemmen op onze grond en gewassen. Welk mengsel slaat goed aan en groeit snel dicht, zodat de groei van onkruid wordt tegengegaan? En hoe mooi zou het zijn als in een bepaald type kruidenrand heel veel natuurlijke vijanden tegen bijvoorbeeld trips voorkomen, zodat deze helpen bij een goede uienteelt? Dat is nu de uitdaging.” Tegen andere agrariërs die overwegen om mee te doen aan het inzaaien van bloemrijke akkerranden zou Leony willen zeggen: doe mee.

Probeer het, begin met een kleine rand en doe ervaring op, voor jezelf, maar ook voor je omgeving.

Gepubliceerd op: 
29 jul 2020