'Beeld van gemeenteraad niet de realiteit'

Deel deze pagina
Publicatiedatum: 
maandag 07-05-2018
Nu de Tweede Kamer heeft ingestemd met de fusie met Haarlemmerliede en Spaarnwoude komen de gemeenteraadsverkiezingen van 21 november in het nieuwe Haarlemmermeer psychologisch gezien een stuk dichterbij. Een geschikt moment om bij de vicevoorzitter van de huidige Haarlemmermeerse gemeenteraad, Mieke Booij, te polsen hoe het is gesteld met de lokale volksvertegenwoordiging en met de lokale democratie.

Verschillende onderzoeken in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van maart jl. lieten zien dat kiezers in het algemeen op zijn zachtst gezegd geen hoge pet op hebben van hun volksvertegenwoordiging: de raden bakken er niets van en ze gedragen zich niet als volksvertegenwoordigers maar zitten er vooral voor zichzelf. De Haarlemmermeerse gemeenteraad herkent zich hier niet in, stelt vicevoorzitter Mieke Booij.

Status

Zij vervult deze functie nu bijna negen jaar. Uit de functie vloeit nog een hele trits ander functies voort, vertelt ze. Zoals het voorzitterschap van het presidium.

"En bij het seniorenoverleg (een overleg van de fractievoorzitters, red.) schuif ik ook aan. Puur om de belangen van de gemeenteraad te behartigen."


"Soms is het allemaal ook best ingewikkeld hoe zo’n gemeenteraad werkt." Foto: Jur Engelchor
 

Schakelen

Mieke Booij: 

"Ik ben als vicevoorzitter de vervanger van de burgemeester. Maar alleen in de raadszaal. Daarbuiten niet want ik ben geen loco."

Ook zit Mieke Booij het hoogste orgaan van de gemeente voor als de burgemeester actief aan het debat moet deelnemen.

"Dat is het geval zodra onderwerpen uit zijn portefeuille worden besproken."

Om het nog ingewikkelder te maken: Mieke Booij neemt tijdens sessies met haar PvdA-pet op deel aan de beraadslagingen. Dan houdt een ander raadslid de voorzittershamer vast.

"Ja, ik moet veel schakelen. Nee, dat vind ik niet moeilijk. Grappig is dat ik als raadslid dezelfde fouten bega als collega-raadsleden die ik als voorzitter corrigeer."

Chaoot

Voorzitten kun je niet leren, zegt Mieke Booij.

"Je moet het aanvoelen, het is intuïtie. Soms is het goed als het debat ontvlamt en moet je de teugels laten vieren. Andere keren is het zaak om de vergaderorde wat strenger te bewaken."

"Het is natuurlijk erg belangrijk om neutraal te zijn. Ook qua gezichtsuitdrukking. Dat vond ik tijdens de debatten over de Pioniers best lastig. Maar het is me gelukt. Ik heb complimenten gekregen voor de wijze waarop ik die debatten heb geleid. Hoewel ik misschien wel de grootste chaoot van de aardbol ben, merk ik dat ik er ook tijdens hoogoplopende debatten in slaag om de controle en het overzicht te behouden."

Versplintering

Mieke Booij is over het algemeen best te spreken over de Haarlemmermeerse gemeenteraad, al vindt ze dertien fracties wel wat veel in een gemeenteraad van 39 raadsleden.

"Een aantal fracties bestaat uit één persoon en er is best veel te doen in Haarlemmermeer voor een raadslid. Dat is in je eentje best lastig. Maar dit is de uitkomst van de wens van de kiezer. Een beetje zoals we ook 17 miljoen bondscoaches hebben."

Vicevoorzitter Mieke Booij herkent de gemeenteraad niet in het beeld dat naar voren kwam uit de onderzoeken in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen in maart; veel Nederlandse kiezers kennen hun raadsleden niet, ze vertrouwen ze ook niet echt, ze vinden dat ze vooral zichzelf vertegenwoordigen, hun kennis en kunde zijn niet op orde en ze zijn niet opgewassen tegen de colleges van burgemeester en wethouders en hun ambtelijke organisaties.

Roeping

Die vlieger gaat in de polder niet op, stelt Mieke Booij. Zelf wordt ze juist goed gekend en ze weet ook zeker dat dat voor andere raadsleden geldt. Ze wordt dikwijls aangesproken en stelt zich daar ook bewust voor open.

"Natuurlijk is niet iedereen altijd tevreden. Maar veel teleurstellingen komen ook voort uit te hoge verwachtingen over de maakbaarheid. De gemeenteraad kan niet alles oplossen en regelen. We gaan ook niet over alles. En verder worden ook in de gemeenteraad van Haarlemmermeer compromissen gesloten. Niemand krijgt daardoor altijd geheel zijn zin."

"De raadsleden moeten veel en hard werken voor een relatief bescheiden vergoeding. Behalve hun raadswerk hebben ze vaak ook nog een baan en andere activiteiten. Ons werk is een roeping. Dus dat we er voor ons zelf zitten, klopt niet. Ik weet wel dat dat bij veel mensen het beeld is maar dat is niet hetzelfde als de realiteit."

Ervaar de Raad

"Soms is het allemaal ook best ingewikkeld hoe zo’n gemeenteraad werkt. Vinden we zelf ook, trouwens. We worden soms bekritiseerd over zaken waar we niet over gaan. Schiphol bijvoorbeeld. De luchthaven ligt in onze gemeente maar is toch vooral een rijksaangelegenheid. We doen met Ervaar de Raad en Raadslid in de Klas de nodige moeite om de inwoners te vertellen hoe de lokale politiek werkt."

Besloten is niet geheim

Soms krijgt de Haarlemmermeerse gemeenteraad pittige kritiek van de regionale en lokale pers. Zo kijken journalisten met groot wantrouwen naar de zogenoemde informatieve bijeenkomsten van de gemeenteraad. De media kunnen daar niet bij zijn. Tijdens deze besprekingen wordt de gemeenteraad namelijk bijgepraat door ambtenaren en burgemeester en wethouders over actuele en soms heikele kwesties.

Mieke Booij:

"Journalisten redeneren dan dat wij daar als raad geheime informatie krijgen die we niet mogen delen en dat wij onszelf op die manier monddood maken en onze functie van volksvertegenwoordiger te grabbel gooien. Van die redenering klopt niet veel. Besloten bijeenkomsten zijn geen geheime bijeenkomsten. We gebruiken die informatie wel degelijk als het bewuste agendapunt in het openbaar wordt besproken en in de verdere besluitvorming. De media mogen er niet bij omdat ze de sfeer van de bijeenkomst te veel zouden bepalen. Raadsleden moeten bij wijze van spreken domme vragen kunnen stellen. Er zijn trouwens niet veel van die informatieve bijeenkomsten. Wij als gemeenteraad hebben ze hard nodig, we kunnen ons werk er juist beter door doen. Zo zijn we beter opgewassen tegen het college met die grote ambtelijke organisatie achter zich."