Grondstof projecten

Binnen Haarlemmermeer lopen tal van projecten. Hieronder zijn ze ingedeeld in welke het interessantst zijn voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Voor extra inspiratie kunt u ze natuurlijk ook allemaal bekijken!

Interessant voor inwoners!

  • Winst uit je afval
In restafval zitten vaak nog veel waardevolle grondstoffen, maar deze gaan nu vaak verloren. Daarbij kost het afvoeren en verwerken van restafval de gemeente, en daarmee inwoners veel geld. Samen willen wij het restafval verminderen door grondstoffen (bijvoorbeeld gft, papier en karton, plastic en drinkpakken) beter te scheiden. Dit is winst voor het milieu en kan op termijn voor een lagere afvalstoffenheffing zorgen.
Via “Winst uit je Afval” zijn bewoners van de drie proefwijken de Kalslagerring in Linquenda, Rijsenhout-Zuid en op Eiland 3 in Floriande samen met een afvalcoach op zoek gegaan naar een manier van inzamelen die past bij hun wijk. Dit wordt vanaf 16 januari 2017 een half jaar lang getest. De eerste resultaten zijn veelbelovend. In Liquenda en Rijsenhout is de hoeveelheid restafval met bijna driekwart afgenomen tot 54kg. In Floriande is het restafval afgenomen met tweederde tot 66kg. Voor meer informatie kun je terecht op de website van Winst uit je Afval.
 
  • Circulair witgoed voor inwoners
Door lager energie- en waterverbruik is duurder witgoed vaak eerder terugverdiend dan goedkoop witgoed. Hoewel huurders in de sociale woningbouw daar extra baat bij hebben door de lagere maandlasten, hebben ze vaak niet het geld om ook die hogere Investering te doen. Daarom zijn we samen met woningcorporatie Ymere aan het verkennen of huurders van Ymere energiezuinig witgoed kunnen huren. Zo kunnen huurders direct besparen in huis en ze hoeven geen groot bedrag te betalen wanneer een apparaat aan vervanging toe is. Een ander voordeel is dat leveranciers verantwoordelijk blijven voor de materialen in een apparaat en geprikkeld worden de apparaat zo samen te stellen dat deze langer meegaan en hergebruik mogelijk is. We streven ernaar om het project vanaf het derde kwartaal van 2017 van start te laten gaan.
 
  • Aanleggen van composieten bruggen
De impact op het milieu is bij de aanleg van infrastructuur vaak erg hoog; productie en transport van materialen kost veel energie. Door nieuwe materialen te kiezen, zoals vezelversterkte kunststoffen (composieten) is veel minder energie nodig voor productie en transport. Bovendien leggen composieten van biologische oorsprong CO2 vast, gaan ze langer mee en is er minder onderhoud nodig. Op Schiphol Logistics Park (SLP) wordt een fiets- en voetgangersbrug van biocomposiet gebplaatst, ontwikkeld door TU Delft en FiberCore Europe.
 
  • Realiseren van duurzame geluidswal
De Nieuwe Bennebroekerweg in Hoofddorp Zuid krijgt een nieuw, ecologisch geluidsscherm. Deze verbindingsweg tussen de Driemerenweg en de afrit van de A4 vormt de grens tussen het polderlandschap van PARK21 en de groene stadsrand. Alle reden om er iets bijzonders van te maken.
 
  • Pilot circulaire speeltoestellen
We halen regelmatig speellocaties weg of vernieuwe ze. Sommige toestellen blijven staan, anderen worden afgevoerd naar een erkende verwerker. In sommige gevallen halen we toestellen weg omdat ze niet meer bij de behoefte van de wijk passen, maar is de technische levensduur nog niet verstreken. Door deze toestellen op te knappen houden we grondstoffen langer in de kringloop.
 

Interessant voor ondernemers!

  • Circulair inkopen
Binnen Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) zien we circulair en duurzaam inkopen als strategie om adaptief om te gaan met grondstoffenschaarste en milieuimpact. Hiervoor kunnen verschillende tactieken en strategieën worden ingezet:
 
  1. Uitvragen van circulaire producten (bijvoorbeeld mogelijkheden voor hergebruik, demontabele producten, gebruik van hernieuwbare grondstoffen en uitvragen van grondstoffenpaspoorten);
  2. Uitvragen van nieuwe businessmodellen (bijvoorbeeld van bezit naar gebruik, koop-terugkoopregelingen);
  3. Strategisch inkoop organiseren (bijvoorbeeld collectief inkopen om schaalvoordeel te creëren, harmoniseren van inkoopcriteria en inzetten op marktconsultaties).
Om inkopers te ondersteunen bij het circulair inkopen van producten bieden we op verschillende manieren kennis en kunde aan. Zo nemen we deel aan een traject van PIANOo (van het ministerie van Economische Zaken), de Community of Practice Circulair Inkopen, bieden we cursussen aan en ondersteunt de Desk Duurzame Ontwikkeling inkopers bij het formuleren en toetsen van duurzaamheid bij aanbestedingen.
 
  • Opzetten marktplaats voor materialen
Bij onze gemeentelijke projecten willen we bouwmaterialen en grondstoffen hoogwaardig hergebruiken. Om dit mogelijk te maken is een overzicht nodig van welke materialen en grondstoffen vrijkomen of beschikbaar zijn en waar binnenkort materialen nodig gaan zijn. Zo kunnen vraag en aanbod op elkaar afgestemd worden en grondstoffen langer nuttig worden gebruikt. Om de vraag en aanbod inzichtelijk te maken wordt er gewerkt aan een online marktplaats; marktopenbareruimte.nl. Hiermee kan makkelijker een nieuwe (of tijdelijke) bestemming worden gevonden voor bijvoorbeeld straatmeubilair, hekwerken, verharding en grondstoffen. Om schaalvoordeel te realiseren wordt samenwerking gezocht met omliggende gemeenten en vergelijkbare initiatieven in Nederland.
 
  • Toepassen van Total Cost of Ownership
Bij aanbesteding en inkoop van producten wordt vaak alleen naar de initiële investeringskosten gekeken. Total Cost of Ownership (TCO) laat de kosten van een product over de hele levensduur zien. Zo worden ook beheers- en onderhoudskosten en eventuele sloopkosten meegerekend. De initiële kosten kunnen bij een duurzame aanbesteding hoger zijn, omdat er bijvoorbeeld een ander materiaal wordt gebruikt, werkzaamheden worden gecombineerd of omdat er een onderhoudsvrij of energiearm ontwerp wordt gemaakt. Dit kan worden gecompenseerd door lagere gebruiks- en onderhoudskosten, bijvoorbeeld door lager energieverbruik of een langere levensduur. Door de budgetten voor aanschaf, onderhoud en afdanking voor de hele gebruiksfase te bundelen, ontstaat een ander beeld van de prijs.
 
  • Regionaal sluiten van grondstofketens
Het regionale Grondstoffen Transitieprogramma is gericht op hoogwaardige recycling van negen grondstofstromen, zoals biomassa uit openbaar groen, teelt van biomassa, bouw- en sloopafval, textiel en elektronisch afval. De activiteiten richten zich vooral op het stimuleren van herontwerp van producten, product-hergebruik en het hoogwaardig inzetten van grondstoffen.
 
  • Toepassen grassen en gewassen
Grassen en gewassen kunnen als grondstof dienen voor producten. Vooral het maaien, snoeien en rooien levert reststromen op die hoogwaardig verwerkt kunnen worden. In 2014 is de Green Deal Grassen en Gewassen gesloten, om te stimuleren en faciliteren dat rest- en afvalstoffen nuttig worden toegepast. Hieruit zijn een aantal projecten ontstaan, zoals de showcase biobased straatmeubilair.
 
  • Sluiten gemeentelijke elektronicaketen
Afgedankte eletrische en elektronische apparaten (AEEA) zijn lastig te hergebruiken of duurzaam te recyclen. In de huidige keten wordt tweedehands elektronica vaak nog naar derdewereldlanden gestuurd. Maar helaas belandt het daar na afdanken vaak alsnog in het milieu of wordt op zeer milieuverontreinigende manier en met veel gezondheidsrisico's gerecycled. Vanaf 2017 gaan we samen met stichting Closing the Loop ons gemeentelijke elektronische bedrijfsafval op een verantwoorde manier laten verwerken. Daarnaast heeft Meerlanden in 2016 AEEA als focusstroom benoemd in hun uitvoeringsprogramma Samen Sneller Circulair en wordt een lokaal sorteer- en demontagecentrum opgezet. Daar kan Meerlanden, met inzet van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt, 7000 ton AEEA uit de regio verwerken.
  

Interessant voor maatschappelijke organisaties!

  • Toepassen van kurk op kunstgras voetbalvelden
Op de meeste kunstgrasvoetbalvelden worden rubbergranulaatkorrels gebruikt als vulmateriaal. Naast dat er in 2016 onzekerheid is ontstaan over de gezondheid van gerecyclede rubbergranulaatkorrels afkomstig van oude autobanden, komt er een deel van het granulaat in het milieu en grondwater terecht en kunnen wasmachines kapot gaan door rubbergranulaat dat achterblijft in kleding. Kurk is een alternatief voor rubbergranulaat die deze negatieve effecten niet heeft. In Haarlemmermeer hebben wij daarom één kunstgrasveld als pilot gevuld met natuurlijk kurk. Ook zorgt kurk dat kunstgrasvelden langer meegaan, zijn renovatiekosten lager en is het recyclebaar.