Aardgasloos in Haarlemmermeer

De energievoorziening van Nederland gaat veranderen. Uiterlijk in 2050 moet de gehele gebouwde omgeving aardgasvrij zijn. Aardgas is een fossiele brandstof die opraakt, bij de verbranding komt het broeikasgas CO₂ vrij. CO₂ versterkt de opwarming van de aarde en daarmee ook klimaatverandering. Inmiddels zijn er verschillende goede alternatieven voor aardgas.
De rijksoverheid geeft gemeenten een belangrijke en bepalende rol bij het aardgasvrij worden. Binnen de regio hebben we afgesproken om de gebouwde omgeving al grotendeels aardgasvrij te maken per 2035. Dit zorgt voor een grote uitdaging op het gebied van  nieuwbouw en bestaande woningen in onze regio.
 

Wat betekent dit voor u?                

Als inwoner of ondernemer gaat u de veranderingen  merken. Uw woning of bedrijfspand gaat in de toekomst anders verwarmd worden en u gaat over op elektrisch (inductie)koken. Wanneer dit gebeurt hangt af van uw situatie. Gaat het om nieuwbouw of om een bestaande woning, in welke wijk u woont etc. We brengen als gemeente voor 2018 en 2019 in kaart wat er in welke buurt staat te gebeuren.

Een nieuwbouw woning van het aardgas afhalen is redelijk makkelijk. Voor bestaande bouw zijn de uitdagingen groter. Hieronder vindt u meer informatie per onderwerp.
 
  • Nieuwbouw: indien u in een nieuwbouwhuis gaat wonen of u bent ontwikkelaar van nieuwbouw
  • Bestaande bouw: bent u eigenaar of huurt u een woning of ander gebouw dat u aardgasloos wilt maken
  • Alternatieven voor aardgas
  • Voorbeelden van aardgasloos in Haarlemmermeer



Alternatieven voor aardgas


Nieuwe woningen en bedrijfspanden kunnen op verschillende manieren verwarmd worden. Er zijn oplossingen voor een groep woningen en bedrijven (collectief) en oplossingen die per pand worden aangelegd (individueel).



Individuele warmte

In veel gevallen wordt omgevingswarmte gebruikt voor een volledig elektrische, ‘all electric’ oplossing. Een warmtepomp kan deze warmte uit de lucht of uit de bodem halen. Er wordt gebruik gemaakt van lage-temperatuurverwarming zoals vloerverwarming. Dit is alleen efficiënt bij huizen die al goed geïsoleerd zijn. Warmte uit de bodem halen is efficiënter dan uit de lucht. De bodemtemperatuur is stabielen dan die van de buitenlucht, met name in de winter. Lage temperatuurverwarming zorgt voor een gelijkmatige temperatuur in de woning. Er wordt steeds vaker gebruik gemaakt van infraroodpanelen die lokaal stralingswarmte geven. Soms kan ook een hele woning met infraroodpanelen verwarmd worden.

Pelletkachels worden steeds vaker gebruikt voor het verwarmen van water en woningen. De gemeente stimuleert deze oplossing niet omdat er wel roet en fijnstof vrij komt. Dit kan zorgen voor overlast en gezondheidsklachten. Pellets zijn kleine samengeperste stukjes hout.
 


Collectieve warmte via een warmtenet

Voor collectieve warmte zijn er in Haarlemmermeer drie mogelijkheden:

  • Kleinschalige warmtenetten
  • Warmtenetten op basis van restwarmte
  • Warmtenetten op basis van geothermie

Kleinschalige warmtenetten worden per blok of op straatniveau opgezet. Hierbij wordt meestal gebruik gemaakt van warmte uit de omgeving. Bijvoorbeeld warmte uit oppervlaktewater of uit het riool (riothermie). Daarnaast wordt in de zomer de overtollige warmte in de bodem opgeslagen in een warmte-koudeopslag (WKO). In de winter kan deze warmte weer gebruikt worden. Koude kan worden opgeslagen voor gebruik in de zomer. WKO’s bevinden zich zo’n 200 meter diep. Dit soort kleinschalige warmtenetten hebben een lage temperatuur waarbij ieder huis of appartementencomplex een eigen warmtepomp nodig heeft om de temperatuur uit het warmtenet omhoog te brengen. De bodem in Haarlemmermeer is zeer geschikt voor WKO’s.

Restwarmte
Dit is warmte van bedrijven of de industrie die anders niet gebruikt wordt. In Haarlemmermeer zijn er met restwarmte vooral kansen in de biovergisting bij Meerlanden en restwarmte van datacenters. Woningen maken met deze warmtebron gebruik van lage temperatuur verwarming. Van restwarmte zou een hele wijk of kern gebruik kunnen maken.

Geothermie
Hierbij wordt warmte tot een diepte van 3 km uit de grond gehaald. De warmte kan direct in de woning gebruikt worden met een warmtewisselaar. Extra isolatie of andere maatregelen zijn hierbij niet direct nodig. Naast de zeer hoge investeringskosten, is het nog onzeker of geothermie geschikt is in Haarlemmermeer. Op dit moment worden er proefboringen in Haarlem en De Kwakel gedaan. De investeringskosten van geothermie zijn daarbij ook hoog.

Overige technieken

 

Er zijn naast aardgas ook andere gassen die gebruikt kunnen worden. Bijvoorbeeld groen gas, waterstof- of synthetisch gas (syngas). Met deze vormen zijn bijna geen aanpassingen aan gasfornuis of cv-ketel nodig. Maar deze alternatieven zijn nog niet overal aanwezig. 

Groen gas is meestal afkomstig uit vergisting van groente en fruitafval of vergisting van koeienmest. In Haarlemmermeer worden groente-, fruit- en etensresten in een grote biovergister door afvalverwerker Meerlanden omgezet in 6 producten. Namelijk: groen gas, compost, condenswater, warmte, CO2 en biodiesel. De inzamelauto’s van Meerlanden rijden op groen gas. Er wordt te weinig groen gas geproduceerd om alle huishoudens te voorzien van deze manier van energie.

Waterstofgas is een alternatief voor aardgas waar nu veel onderzoek naar gedaan wordt. Waarschijnlijk is het met weinig aanpassingen mogelijk om een cv-ketel en gasfornuis op waterstofgas te laten branden. Waterstof wordt gemaakt door puur water te ‘splitsen’ in waterstof en zuurstof. Hiervoor is veel elektriciteit nodig. Met de groei aan zonnepanelen en windturbines is er – vooral in de zomer – een overschot aan elektriciteit. Dit kan gebruikt worden om waterstof te produceren en op te slaan voor de momenten (bijvoorbeeld in de winter) dat er minder zonne- of windenergie is.