.

Grondstoffen

Grondstoffen zijn belangrijke bouwstenen van onze samenleving. Omdat veel grondstoffen schaars worden, willen we daar in Haarlemmermeer verantwoord mee om gaan. Het is belangrijk die grondstoffen zo lang mogelijk in de kringloop te houden. Dit doen we door in te zetten op een circulaire samenleving.
Grondstoffen

Uitgangspunt is hierbij dat producten en grondstoffen herbruikbaar zijn. Daarnaast zijn de gebruikte natuurlijke bronnen herstelbaar. Met hergebruik voorkomen we afval en hoeven we minder grondstoffen te winnen. Om tot een circulaire samenleving te komen werken we aan de volgende doelen:

  • Herontwerpen van ketens en gebruik van duurzame grondstoffen;
  • Verminderen van restafval en hergebruik van reststromen;
  • Verbeteren van biodiversiteit.

In Haarlemmermeer lopen nog tal van andere grondstofprojecten. Er zijn ook genoeg mogelijkheden om zelf bij te dragen.

Interessant voor inwoners 

Onze huidige manier van produceren en consumeren is onhoudbaar. Er is sprake van uitputting van grondstoffen, grootschalige milieuvervuiling, verschraling van biodiversiteit, negatieve effecten op de lokale voedselvoorziening en klimaatverandering. Dat moet anders; dat kán anders. Technisch is dit al mogelijk. Er is al lang de kennis en kunde om de transitie naar de circulaire toekomst in te zetten. Een toekomst die we vol kunnen houden, die we kunnen overdragen aan onze kinderen. Een toekomst waarin we een krachtige concurrentiepositie innemen. Haarlemmermeer zet daarom al jaren in op de transitie van een lineaire wegwerp-economie naar de circulaire hergebruik-economie: de circulaire economie. Om dit te bereiken moeten we een nieuwe economie creëren, waarbij sprake is van sluitende kringlopen op het gebied van grondstoffen, energie en water. Daarom zijn er tal van projecten. Hieronder zijn ze ingedeeld naar inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Voor extra inspiratie kunt u ze natuurlijk ook allemaal bekijken!

  • Afval inzamelen

Veel van ons huishoudelijk restafval is opnieuw te gebruiken. Plastic, etensresten, tuinafval, papier, glas en textiel (stoffen) zijn waardevolle grondstoffen voor nieuwe producten. Denk bijvoorbeeld aan compost, biogas, kleding of citrusbrandstof. Op dit moment belandt ongeveer 60% van die waardevolle grondstoffen in de verbrandingsoven en kan niet worden hergebruikt. Dat is zonde! Daarom zoekt de gemeente Haarlemmermeer naar een nieuwe manier van afval inzamelen.

Met een nieuwe manier van afval inzamelen wil de gemeente Haarlemmermeer het inwoners makkelijk maken om hun afval goed te scheiden. Het doel is om huishoudens te helpen om de hoeveelheid restafval te verminderen en waardevolle grondstoffen, zoals etensresten, plastic en papier, nog beter te sorteren. Want als grondstoffen apart worden ingezameld, kunnen ze gebruikt worden voor nieuwe producten. Ook hoeven er dan minder nieuwe grondstoffen te worden gebruikt. Zo sparen we onze planeet.

Daarnaast wordt het verbranden van restafval steeds duurder. Die kosten komen via de afvalstoffenheffing voor rekening van inwoners. Hoe minder restafval er verbrand hoeft te worden, hoe minder snel de kosten voor de inwoners stijgen.

Een nieuwe manier van afval inzamelen is dus winst, voor het milieu, voor de toekomst én voor uw portemonnee. Wilt u meer over weten over waarom het anders wordt? Lees het op de pagina Waarom anders?
 

Invoering uitgesteld

Sinds november 2019 is gewerkt aan de voorbereidingen om de nieuwe manier van inzamelen te kunnen invoeren in heel Haarlemmermeer. Het bleek tijdens de voorbereidingen dat de nieuwe inzamelsystemen veel duurder zijn dan verwacht. Deze maanden wordt nagegaan welke mogelijkheden er zijn om het plan aan te passen. Lees meer over het uitstel in het artikel Onderzoek naar aanpassen afvalinzameling VANG om kosten te beperken.

  • Bouwen van composieten bruggen

De impact op het milieu is bij de aanleg van infrastructuur vaak erg hoog; productie en transport van materialen kost veel energie. Door nieuwe materialen te kiezen, zoals vezelversterkte kunststoffen (composieten) is veel minder energie nodig voor productie en transport. Bovendien leggen composieten van biologische oorsprong CO2 vast, gaan ze langer mee en is er minder onderhoud nodig. Op Schiphol Logistics Park (SLP) is een fiets- en voetgangersbrug van biocomposiet geplaatst, ontwikkeld door TU Delft en FiberCore Europe.

  • Ontwikkelen van lokale voedselketens

In Haarlemmermeer wordt op grote als kleine schaal veel voedsel verbouwd en verwerkt. Er zijn nog veel mogelijkheden om lokale voedselproducten, verwerkers en afnemers met elkaar te verbinden. Dit stimuleert de lokale economie en helpt onnodig transport te voorkomen. NMCX Centrum voor Duurzaamheid onderhoudt (in overleg met Rabobank en Meerlanden) een (online) platform om verschillende partijen een podium te geven. Daarnaast ondersteunt NMCX initiatieven van inwoners, bedrijven en organisaties om voedselverspilling te voorkomen, om duurzamer en ecologischer voedsel te produceren en in te kopen. NMCX speelt hierin een verbindende, informerende en adviserende rol. Daarbij ligt speciale nadruk op educatie, zoals het verbinden van scholen aan lokale bedrijven.

  • Duurzame geluidswal

De Nieuwe Bennebroekerweg in Hoofddorp Zuid heeft een ecologisch geluidsscherm.

Deze verbindingsweg tussen de Driemerenweg en de afrit van de A4 vormt de grens tussen het polderlandschap van PARK21 en de groene stadsrand. Er was alle reden om er iets bijzonders van te maken. Na plaatsing in 2018 wordt het geluidsscherm steeds groener en nestelen zich er meer beestjes in.

  • Pilot circulaire speeltoestellen

We halen af en toe speeltoestellen weg omdat ze niet meer bij de behoefte van de wijk passen. Zijn ze versleten of kapot, dan gaan ze naar een erkende afvalverwerker. Zijn ze nog goed te gebruiken en is de technische levensduur nog niet verstreken, dan zetten we ze elders in de gemeente in. Door deze toestellen op te knappen houden we grondstoffen langer in de kringloop.  Zo staat in Winterpark in de wijk Getsewoud (Nieuw Vennep) een toestel dat is gemaakt van een eerder gebruikt toestel. Een zelfde speeltoestel staat tussen Sporthoeve en het nieuwe dorpshuis in Badhoevedorp. Elk van deze toestellen is gemaakt van een oud toestel. Van 1 bestaand speeltoestel, een grote hangbrug uit Hoofddorp, is voor beide locaties een klimtoestel met glijbaan en een hangmat gemaakt.

Een ander voorbeeld is een speeltoestel dat op een van de Floriande-eilanden in Hoofddorp stond. Het bestond uit een goed deel - de hoge metalen glijbaan - en een kapot deel. Want de bijbehorende houten toren is door houtrot niet meer te gebruiken. Door de glijbaan te koppelen aan een RVS-bordes met trappetje van weer een ander toestel, hebben kinderen in Badhoevedorp een leuke speelplek aan de Windestraat. Een duurzame oplossing!

Interessant voor ondernemers

  • Circulair inkopen

Binnen Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) zien we circulair en duurzaam inkopen als strategie om adaptief om te gaan met grondstoffenschaarste en milieu impact. Hiervoor kunnen verschillende tactieken en strategieën worden ingezet:

  1. Uitvragen van circulaire producten (bijvoorbeeld mogelijkheden voor hergebruik, demontabele producten, gebruik van hernieuwbare grondstoffen en uitvragen van grondstoffenpaspoorten);

  2. Uitvragen van nieuwe businessmodellen (bijvoorbeeld van bezit naar gebruik, koop-terugkoopregelingen);

  3. Strategisch inkoop organiseren (bijvoorbeeld collectief inkopen om schaalvoordeel te creëren, harmoniseren van inkoopcriteria en inzetten op marktconsultaties).

Toepassen van Total Cost of Ownership (TCO)

Bij aanbesteding en inkoop van producten wordt vaak alleen naar de initiële investeringskosten gekeken. Total Cost of Ownership (TCO) laat de kosten van een product over de hele levensduur zien. Zo worden ook beheers- en onderhoudskosten en eventuele sloopkosten meegerekend. De initiële kosten kunnen bij een duurzame aanbesteding hoger zijn, omdat er bijvoorbeeld een ander materiaal wordt gebruikt, werkzaamheden worden gecombineerd of omdat er een onderhoudsvrij of energiearm ontwerp wordt gemaakt. Dit kan worden gecompenseerd door lagere gebruiks- en onderhoudskosten, bijvoorbeeld door lager energieverbruik of een langere levensduur. Door de budgetten voor aanschaf, onderhoud en afdanking voor de hele gebruiksfase te bundelen, ontstaat een ander beeld van de prijs.

  • Regionaal sluiten van grondstofketens

Het regionale Grondstoffen Transitieprogramma is gericht op hoogwaardige recycling van negen grondstofstromen, zoals biomassa uit openbaar groen, teelt van biomassa, bouw- en sloopafval, textiel en elektronisch afval. De activiteiten richten zich vooral op het stimuleren van herontwerp van producten, product-hergebruik en het hoogwaardig inzetten van grondstoffen.

  • Toepassen grassen en gewassen

Grassen en gewassen kunnen als grondstof dienen voor producten. Vooral het maaien, snoeien en rooien levert reststromen op die hoogwaardig verwerkt kunnen worden. In 2014 is de Green Deal Grassen en Gewassen gesloten, om te stimuleren en faciliteren dat rest- en afvalstoffen nuttig worden toegepast. Hieruit zijn een aantal projecten ontstaan, zoals de showcase biobased straatmeubilair.

  • Sluiten gemeentelijke elektronicaketen

Afgedankte elektrische en elektronische apparaten (AEEA) zijn lastig te hergebruiken of duurzaam te recyclen. In de huidige keten wordt tweedehands elektronica vaak nog naar derdewereldlanden gestuurd. Na afdanken belandt het vaak alsnog in het milieu of wordt het op zeer milieuverontreinigende manier en met veel gezondheidsrisico's gerecycled. Samen met Closing the Loop laten we ons gemeentelijke elektronische bedrijfsafval op een verantwoorde manier verwerken. Daarnaast heeft Meerlanden in 2016 elektronisch afval als belangrijke stroom benoemd in hun uitvoeringsprogramma Samen Sneller Circulair en wordt een lokaal sorteer- en demontagecentrum opgezet. Daar kan Meerlanden, met inzet van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt, 7000 ton uit de regio verwerken.

Interessant voor maatschappelijke organisaties

  • Toepassen van kurk op kunstgras voetbalvelden

Op de meeste kunstgrasvoetbalvelden worden rubbergranulaatkorrels gebruikt als vulmateriaal. Naast dat er in 2016 onzekerheid is ontstaan over de gezondheid van gerecyclede rubbergranulaatkorrels afkomstig van oude autobanden, komt een deel van het granulaat in het milieu en grondwater terecht en kunnen wasmachines kapot gaan door rubbergranulaat dat achterblijft in kleding. Kurk is een alternatief voor rubbergranulaat die deze negatieve effecten niet heeft. In Haarlemmermeer hebben wij daarom één kunstgrasveld als pilot gevuld met natuurlijk kurk. Ook zorgt kurk dat kunstgrasvelden langer meegaan, zijn renovatiekosten lager en is het recyclebaar.