.

Aardgasvrij wonen en werken

De energievoorziening van Nederland gaat veranderen. Uiterlijk in 2050 moet de gehele gebouwde omgeving aardgasvrij zijn. Aardgas is een fossiele brandstof die opraakt, bij de verbranding komt het broeikasgas CO₂ vrij. CO₂ versterkt de opwarming van de aarde en daarmee ook klimaatverandering. Inmiddels zijn er verschillende goede alternatieven voor aardgas. De rijksoverheid geeft gemeenten een belangrijke en bepalende rol bij het aardgasvrij worden.

Aardgasvrij

Wat betekent dit voor u?          

Als inwoner of ondernemer gaat u de veranderingen merken. Uw woning of bedrijfspand wordt in de toekomst anders verwarmd en u gaat over op elektrisch (inductie)koken. Wanneer dit gebeurt, en op welke manier, hangt af van uw situatie.

Een nieuwbouw woning van het aardgas afhalen is redelijk makkelijk. Voor bestaande bouw zijn de uitdagingen groter. De komende periode worden de plannen hiervoor verder uitgewerkt. Hieronder vindt u meer informatie per onderwerp:

  • Nieuwbouw: indien u in een nieuwbouwhuis gaat wonen of u ontwikkelaar van nieuwbouw bent;
  • Bestaande bouw: u bent eigenaar of huurt een woning of ander gebouw dat u aardgasloos wilt maken.

Nieuwbouw

Nieuwbouw kan redelijk makkelijk aardgasloos gemaakt worden. De belangrijkste keuze is hoe de warmtevoorziening geregeld gaat worden: met een warmtepomp, infrarood of misschien wel collectief met warmte/koudeopslag.

1 februari 2018 heeft de gemeente Haarlemmermeer samen met andere gemeenten in de metropoolregio Amsterdam (MRA) de intentieovereenkomst getekend. Met deze overeenkomst geeft de gemeente aan geen huizen meer te bouwen met een aardgasaansluiting. Inmiddels is per 1 juli 2018 ook landelijk de nieuwe wet Voortgang Energietransitie ingegaan.

Deze wet zegt dat nieuwbouwwoningen niet meer verplicht worden een aardgas aansluiting te hebben. Dit betekent dat er voor nieuwbouw vanaf 1 juli 2018 geen vergunning wordt gegeven voor woningen, bedrijven of andere gebouwen met aardgasaansluiting (kleinverbruik). Alleen bij speciale gevallen kan de gemeente een uitzondering maken. De rijksoverheid stelt hiervoor regels op.

De gemeente Haarlemmermeer wil geen gebruik maken van deze uitzonderingsbevoegdheid. Dit sluit niet aan bij het gemeentelijk beleid, onze doelstellingen en de doelstellingen van de rijksoverheid.

Bestaande bouw

Uiterlijk in 2050 moeten alle 60.000 woningen in Haarlemmermeer van het aardgas af zijn. Dat betekent dat er jaarlijks zo’n 2.000 woningen over moeten op een andere warmtevoorziening. Ook zal er gemiddeld elk jaar 1 bedrijventerrein van het aardgas af moeten.

Op welke manier de bestaande bouw in Haarlemmermeer aardgasvrij kan worden, zijn we aan het onderzoeken. Daarbij gaat het niet alleen om welke techniek we gaan gebruiken maar ook om de organisatie en financiering. 

We verwachten dat er in 2020 meer duidelijkheid komt over hoe de plannen vormgegeven gaan worden per buurt, wijk of bedrijventerrein.

Vanaf 2021 zijn alle gemeenten in Nederland verplicht om een warmte(transitie)plan voor ieder gebied te hebben. Uiterlijk dan zal duidelijk worden wanneer uw wijk of bedrijventerrein van het aardgas af gaat.

Lees hieronder verder voor meer informatie over aardgasvrij wonen en werken:

Verduurzamen woningen

  • Winst uit je woning

Door inwoners te ontzorgen bij het verduurzamen van hun woning kunnen belangrijke belemmeringen worden weggenomen. Het concept, ontwikkelt door NMCX, organiseert inkoopacties voor isolatiemaatregelen en zonnepanelen. Inmiddels is het ook landelijk een succes! In 2019 is weer een nieuwe ronde gestart. Kijk snel op de Winst uit je woning (externe website) website voor meer informatie.

In Haarlemmermeer zijn er ook aanbiedingen om woningen helemaal energieneutraal te maken. Dat wordt gedaan via samenwerking met het project “Stapsgewijs naar nul-op-de-meter”

  • Stapsgewijs naar nul-op-de-meter

In Haarlemmermeer zijn veel bestaande woningen nog niet energieneutraal (nul-op-de-meter). Door in te zetten op besparingsmaatregelen en tegelijk door energie op te wekken kunnen huizen dit wel worden. De benodigde investeringen hiervoor zijn meestal binnen tien jaar terug te verdienen, maar woningeigenaren weten niet altijd waar te beginnen. In dit project worden innovatieve productmarktcombinaties voor twee woningtypen in Haarlemmermeer ontwikkeld, waarmee woningeigenaren met prestatiegaranties gaan investeren in het uiteindelijk energieneutraal maken van hun woningen. Dit is een samenwerkingscoalitie tussen Diemen, Haarlemmermeer, Bleeve, E-Trias, PlanGarant, Bouwgarant en NMCX. De eerste fase is gestart in de wijk Nieuw-Vennep, Dorpskern en Welgelegen voor zo’n 1.400 woningen. In de vervolgfase zal het project verder gaan als onderdeel van het concept Winst uit je Woning.

Verduurzamen maatschappelijk vastgoed

  • Renovatie van het Spectrum

Sportcomplex Spectrum is ingrijpend gerenoveerd. Het zwembad is gesloopt en de sporthal is door de renovatie weer een modern sportcomplex. De ambitie is om de sporthal ook op het gebied van energie toekomstbestendig te maken. Zo is het Spectrum voorzien van duurzaam opgewekte koude en warmte en elektriciteit via zonne-energie. Op deze manier neemt de CO2-uitstoot van het Spectrum met circa 10 ton per jaar af. Het Spectrum is een voorbeeld hoe verouderd maatschappelijk vastgoed opgewaardeerd kan worden tot duurzaam en modern. Deze ervaringen en voorbeelden kunnen gebruikt worden bij andere renovaties.

Alternatieven voor aardgas

  • Individuele warmte

In veel gevallen wordt omgevingswarmte gebruikt voor een volledig elektrische (all electric) oplossing. Een warmtepomp kan deze warmte uit de lucht of uit de bodem halen. Er wordt gebruik gemaakt van lage-temperatuurverwarming zoals vloerverwarming. Dit is alleen efficiënt bij huizen die al goed geïsoleerd zijn. Warmte uit de bodem halen is efficiënter dan warmte uit de lucht. De bodemtemperatuur is namelijk stabieler dan die van de buitenlucht, met name in de winter. Lage temperatuurverwarming zorgt voor een gelijkmatige temperatuur in de woning. Er wordt steeds vaker gebruik gemaakt van infraroodpanelen die lokaal stralingswarmte geven. Soms kan ook een hele woning met infraroodpanelen verwarmd worden.

Pelletkachels worden steeds vaker gebruikt voor het verwarmen van water en woningen. De gemeente stimuleert deze oplossing niet, omdat er roet en fijnstof vrijkomt. Dit kan zorgen voor overlast en gezondheidsklachten. Pellets zijn kleine samengeperste stukjes hout.

  • Collectieve warmte via een warmtenet

Voor collectieve warmte zijn er in Haarlemmermeer drie mogelijkheden: kleinschalige warmtenetten, warmtenetten op basis van restwarmte en warmtenetten op basis van geothermie.

Kleinschalige warmtenetten worden per blok of op straatniveau opgezet. Hierbij wordt meestal gebruik gemaakt van warmte uit de omgeving. Bijvoorbeeld warmte uit oppervlaktewater of uit het riool (riothermie). Daarnaast wordt in de zomer de overtollige warmte in de bodem opgeslagen in een warmte-koudeopslag (WKO). In de winter kan deze warmte weer gebruikt worden. Kou kan worden opgeslagen voor gebruik in de zomer. WKO’s bevinden zich zo’n 200 meter diep. Dit soort kleinschalige warmtenetten hebben een lage temperatuur waarbij ieder huis of appartementencomplex een eigen warmtepomp nodig heeft om de temperatuur uit het warmtenet omhoog te brengen. De bodem in Haarlemmermeer is zeer geschikt voor WKO’s.

Restwarmte
Dit is warmte van bedrijven of de industrie die anders niet gebruikt wordt. In Haarlemmermeer zijn er met restwarmte vooral kansen in de biovergisting bij Meerlanden en restwarmte van datacenters. Woningen maken met deze warmtebron gebruik van lage temperatuur verwarming. Van restwarmte zou een hele wijk of kern gebruik kunnen maken.

Geothermie
Hierbij wordt warmte tot een diepte van 3 km uit de grond gehaald. De warmte kan direct in een woning gebruikt worden met een warmtewisselaar. Extra isolatie of andere maatregelen zijn hierbij niet direct nodig. Maar de kosten van dit alternatief zijn hoog. Daarom is het nog onzeker of geothermie geschikt is in Haarlemmermeer. Op dit moment worden er proefboringen in Haarlem en De Kwakel gedaan. De investeringskosten van geothermie zijn daarbij ook hoog.

Overige technieken

Er zijn naast aardgas ook andere gassen die gebruikt kunnen worden. Bijvoorbeeld groen gas, waterstof- of synthetisch gas (syngas). Met deze vormen zijn bijna geen aanpassingen aan het gasfornuis of de cv-ketel nodig. Maar deze alternatieven zijn nog niet overal aanwezig.

Groen gas is meestal afkomstig uit vergisting van groente en fruitafval of vergisting van koeienmest. In Haarlemmermeer worden groente-, fruit- en etensresten in een grote biovergister door afvalverwerker Meerlanden omgezet in zes producten. Namelijk: groen gas, compost, condenswater, warmte, CO2 en biodiesel. De inzamelauto’s van Meerlanden rijden op groen gas. Er wordt te weinig groen gas geproduceerd om alle huishoudens te voorzien van deze manier van energie.

Waterstofgas is een alternatief voor aardgas waar nu veel onderzoek naar wordt gedaan. Waarschijnlijk is het met weinig aanpassingen mogelijk om een cv-ketel en gasfornuis op waterstofgas te laten branden. Waterstof wordt gemaakt door puur water te ‘splitsen’ in waterstof en zuurstof. Hiervoor is veel elektriciteit nodig. Met de groei van zonnepanelen en windturbines is er – vooral in de zomer – een overschot aan elektriciteit. Dit kan gebruikt worden om waterstof te produceren en op te slaan voor de momenten (bijvoorbeeld in de winter) dat er minder zonne- of windenergie is.